logo
AYT Türk Dili ve Edebiyatı
1.
İslamiyet öncesi sözlü edebiyatta, ----- adı verilen ölüm törenlerinde, ölen kişilerin iyiliklerini ve duyulan acıları dile getiren şiirlere ----- denir. Bu şiirlerin Halk edebiyatındaki karşılığı -----, Divan edebiyatındaki karşılığı ise -----dır.

Yukarıdaki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
Doğru Cevap: "C" Yuğ – Sagu – Ağıt – Mersiye
Soru Açıklaması
2.
I. Üç Şehitler Destanı

II. Sakarya Savaşı

III. Genç Osman Destanı

IV. Kurtuluş Savaşı Destanı

Aşağıdakilerden hangisi Yukarıda verilen Türklere ait yapay destanlarının yazarlarından biri değildir?
Doğru Cevap: "E" Mehmet Akif Ersoy
Soru Açıklaması
I. Üç Şehitler Destanı - Fazıl Hüsnü Dağlarca

II. Sakarya Savaşı - Ceyhun Atuf Kansu

III. Genç Osman Destanı - Kayıkçı Kul Mustafa

IV. Kurtuluş Savaşı Destanı - Nazım Hikmet Ran
3.
Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki sav, sagu, koşuk ve eski destan parçalarından örnekler veren eser aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Divan-ı Lügatü’t Türk
Soru Açıklaması
4.
Aşağıdakilerden hangisi Halk edebiyatının genel özelliklerinden biri değildir?
Doğru Cevap: "A" Mani, ninni, koşma, semai, şarkı gibi kendine özgü nazım biçimleri vardır. Bu türler, genellikle saz eşliğinde söylenir.
Soru Açıklaması
Şarkı nazım biçimi Divan edebiyatında kullanılmaktadır. Türklere özgü olan bu nazım biçimi Lale devri şairi Nedim bulmuştur.
5.
Divan şairi hem biçimsel özelliklerini hem de konularını Fars şiirinden aktardığından, o da yaratıcılığını incelmiş, usta bir söyleyişte göstermiştir. Bunları sağlarken kelimelerin farklı anlamlarını da göz önüne almıştır. Çünkü soyut ve kapalı bir anlatım kurabilmek için çeşitli söz oyunlarına başvurması gerekmektedir. Bunun yanında mazmunları da kullanarak sanat yapma hedefine erişmiştir.

Yukarıdaki parçada Divan şiirinin özellikle hangi özelliği üzerinde durulmaktadır?
Doğru Cevap: ""
Soru Açıklaması
6.
I. Divan edebiyatı nazım biçimleri olmaları

II. Hece ölçüsüyle yazılmaları

III. Tek dörtlükten oluşmaları

IV. Türklerin buldukları nazım biçimleri olmaları

V. Kafiye düzenlerinin “aaxa” şeklinde olması

Yukarıda numaralanmış bilgilerden hangileri “tuyuğ, mani ve rubai” nazım biçimlerinin ortak yönleridir?
Doğru Cevap: "C" III. ve V.
Soru Açıklaması
7.
I. Leyla ile Mecnun                  Mizahi mesnevi

II. Hüsn ü Aşk                           Didaktik mesnevi

III. Şehname                              Aşk mesnevisi

IV. Harname                              Dini-tasavvufi mesnevi

V. Hayriye

Yukarıda I. grupta numaralanmış eserlerle         II. gruptakilerini eşleştirirsek hangisi dışta kalır?
Doğru Cevap: "C" III.
Soru Açıklaması
Leyla ile Mecnun: Aşk mesnevisi

Hüsn ü Aşk: Dini-tasavvufi mesnevi

Harname: Mizahi mesnevi

Hayriye: Didaktik mesnevi
8.
Tanzimat sanatçıları Divan edebiyatını her zaman eleştirdiler. Soyut konuları işliyor diye bu edebiyatı görmezden geldiler. Yeni temalara değindiler. Divan edebiyatındaki temaları işlememeye çalıştılar. Tamamen batıya yönelmeye çalıştılar, ancak Tanzimat şairleri de Divan edebiyatından tamamen kopamadılar. Akıl, vatan, bağımsızlık, hürriyet gibi yeni konuları işlerken, bu konuları gazel, kaside gibi nazım biçimleriyle işlediler.

Yukarıdaki parçada yazar, aşağıdaki Tanzimat edebiyatının hangi özelliğinden dolayı onları eleştirmektedir?
Doğru Cevap: "D" Yeni düşünceleri eski biçimlerle ifade etmelerini
Soru Açıklaması
9.
I. Halkın arasından çıkmış, mahalle mekteplerinde okumuş sıradan kişilerdir.

II. Temel amaçları halkı bilinçlendirip eğitmeyi amaç edinmişlerdir.

III. Batı ile doğu medeniyeti arasında kalan bu sanatçılar çoğu kez bocalamış, Batı hayranı, yenilikçi ve gelişmeden yana bir anlayışı benimsemişlerdir.

IV. 18. yüzyılın devrimci geleneğinden etkilenerek sanattan çok fikir ve ideal peşinden koştular.

V. Halka ulaşmanın temel aracı olarak gördükleri dergiciliği çok önemsemişlerdir.

Yukarıda numaralanmış maddelerin hangilerinde “I. dönem Tanzimat” sanatçıları için bir bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
Doğru Cevap: "E" I. ve V
Soru Açıklaması
Tanzimat sanatçıları devletin önemli kademelerinde görev yapan yüksek zümreden insanlardır. İyi eğitim görmüşlerdir. Bu dönemde halka yönelen sanatçılar dergiyi değil gazeteyi kullanmışlardır.
10.
Edebiyatta batılılaşmanın gerçek manada ihtilalcisidir. Şair-i Azam olarak bilinir. Kurallara uymayan, batı şiirinde gördüğü her yeniliği Türk şiirine uygulayan, divan şiirini bitiren o olmuştur. Doğu ve batı şiirini işlendikleri yerlere giderek öğrenmiştir. Sanatında romantik etkiler vardır. Zengin bir lirizm bulunan şiirlerinde vezne, kafiyeye, söze, dile pek önem vermemiştir. Taşkınlık ve yücelik, söyleyişteki tezat onun şiirinin önemli özellikleridir. Şiirlerinde ve tiyatrolarında tarihi konular önemli bir yer tutar. Soyut kavramlar, hayat, tabiat, ölüm, insan, onun işlediği konulardır.

Yukarıdaki parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Abdülhak Hamit Tarhan
Soru Açıklaması
logo
AYT Türk Dili ve Edebiyatı
11.
I. Elhan-ı Şita: Bu şiirde şair, kış manzaralarından söz etmiş, okuyucularına karın yağışını hissettirmiştir. Sanatçının en ünlü şiiridir. (Cenap Şahabettin)

II. Eylül: Türk edebiyatının ilk psikolojik romanıdır. Roman “yasak aşkı“ anlatır. (Halit Ziya Uşaklıgil)

III. Edebiyat ve Hukuk: Fransızcadan çevrilmiş olan bu makale yüzünden Servet-i Fünun dergisi kapatılmış ve Servet-i Fünun topluluğu dağılmıştır. (Hüseyin Cahit Yalçın)

IV. Mai ve Siyah: Batılı anlamda ilk başarılı romanlardandır.”Mai“ roman kahramanının hayallerini “Siyah“ ise hayallerinin yıkılışını anlatan sembolik ifadelerdir. (Mehmet Rauf)

Yukarıda ayraç içinde verilen sanatçılardan hangilerinin yeri değiştirilirse yapılan yanlışlık düzeltilmiş olur? 
Doğru Cevap: "E" II. ve IV.
Soru Açıklaması
12.
Aşağıda ayraç içinde verilen Tevfik Fikret’in eserlerinden hangisinin açıklaması yanlıştır?

 
Doğru Cevap: "D" II. Abdülhamit’e duyduğu nefreti dile getirdiği eserlerinden biridir. (Rubab-ı Şikeste)
Soru Açıklaması
II. Abdülhamit'e duyduğu nefreti dile getirdiği eserlerinden biridir.  (Bir Lahza-yı Taahhür)

Rubab-ı Şikeste: Servetifünun döneminde yazdığı şiirlerini topladığı eserinin adıdır. Kırık Saz anlamına gelir.
13.
Sanat kadar sanatkar da tam bir hürriyete muhtaçtır. Bir şaire; ‘Sen şunu terennüm edeceksin’ veya bir romancıya: ‘Sen falan çevreleri, filan ve falan insanları anlatacaksın’ demek kadar gülünç, abes ve tabiata aykırı bir fikir istibdadıdır. Sanat şahsi ve muhteremdir. Ben, aşk şiirleri yazarım, siz vatan şiirleri… Fakat hiçbir vakit sizin bana kendi yaptığınızı yapmaya zorlamak hakkınız yoktur.

Yukarıdaki parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Doğru Cevap: "B" Sanat ve edebiyatın birilerinin yönlendirme-siyle olamayacağı, sanatın ancak kişinin isteğine göre gelişmesi gerektiği ve bunda kimsenin müdahale hakkının olmadığı dile getirilmiştir.
Soru Açıklaması
14.
– Realist-natüralist bir yazardır.

– Toplum için sanat görüşündedir.

– Hemen her şey onun eserlerine konu olmuştur.

– Mizaha, günlük konuşmalara çok sık başvurmuştur.

– Ona göre roman sokağın aynasıdır.

– Yabancı hayranlığı, mürebbiye takıntısını, kadın dedikodularını sıkça işlemiştir.

– Eserleri İstanbul merkezlidir. Eserlerinde mekân olarak Anadolu yoktur.

Yukarıda verilen özelliklerin tümü dikkate alınırsa bu özellikler aşağıdakilerden hangisine aittir?
Doğru Cevap: "C" Hüseyin Rahmi Gürpınar
Soru Açıklaması
15.
I. Şiirlerindeki güzellikten çok, yazdığı nesir türünde ve mizahi tarzda eserleriyle dikkat çekmiştir. Mizahi dergi olan “Akbaba”yı uzun yıllar çıkarmıştır.

II. Şiir ve yazılarıyla hayat verdiği “Hıyaban, Papağan, Akbaba, Güneş, Çınaraltı” dergileri sanatı için de son derece önemlidir.

III. İlk şiirlerini aruzla yazmış, daha sonra  “Aruza Veda” adlı şiiriyle aruzu bırakmıştır. Bu şiir tüm Beş Hececiler topluluğunun aruzdan heceye geçiş şiiri olmuştur.

IV. Türk denizcilik tarihinden aldığı konularla süslediği “Eski Korsan Hikâyeleri” adlı manzum hikâyeleri ve “Gemiciler” adlı şiiri ile büyük ün sağlamıştır.

Aşağıdaki Beş Hececiler’e bağlı şairlerden hangisinin yukarıda bir özelliği verilmemiştir?
Doğru Cevap: "B" Faruk Nafiz Çamlıbel
Soru Açıklaması
I. Şiirlerindeki güzellikten çok, yazdığı nesir türünde ve mizahi tarzda eserleriyle dikkat çekmiştir. Mizahi dergi olan “Akbaba”yı uzun yıllar çıkarmıştır. (Yusuf Ziya Ortaç)

II. Şiir ve yazılarıyla hayat verdiği “Hıyaban, Papağan, Akbaba, Güneş, Çınaraltı” dergileri sanatı için de son derece önemlidir. (Orhan Seyfi Orhon)

III. İlk şiirlerini aruzla yazmış, daha sonra  “Aruza Veda” adlı şiiriyle aruzu bırakmıştır. Bu şiir tüm Beş Hececiler topluluğunun aruzdan heceye geçiş şiiri olmuştur. (Halit Fahri Ozansoy)

IV. Türk denizcilik tarihinden aldığı konularla süslediği “Eski Korsan Hikâyeleri” adlı manzum hikâyeleri ve “Gemiciler” adlı şiiri ile büyük ün sağlamıştır. (Enis Behiç Koryürek)
16.
Türk-Yunan Savaşı sırasında yazdığı “Cenge Giderken” adlı şiiriyle geniş bir yankı uyandıran sanatçı, sade bir dil kullanarak adeta Milli Edebiyat dil anlayışının habercisi olmuştur. “Milli Şair, Türkçü Şair” olarak anılmış hece ölçüsüyle dikkat çeken şiirler kaleme almıştır.

Yukarıda özellikleri verilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "B" Mehmet Emin Yurdakul
Soru Açıklaması
17.
– Kendisine özgü bir şiir dili kullanan sanatçı şiirlerini açık ve anlaşılır yazmaya özen göstermiştir.

– Divan edebiyatının ve halk edebiyatının yöntemlerini çok iyi bildiği için bu edebiyatlardan da yararlanan sanatçının zengin bir sözcük hazinesi vardır.

– Yapıtlarında büyük kent insanının kaygılarını, sevgi, aşk, yalnızlık gibi lirik konuları işlemiştir.

– Toplum ve toplumun yaşadığı sorunlar onun şiirinde ifade bulmuştur. Ayrıca sıradan bir insanın duygularını, yaşamını şiirinde anlatmıştır.

– Sanatçının en önemli şiir kitapları; Kapalı Çarşı, Eski Toprak ve İki Başına Yürümek adlı eserlerdir.

Yukarıda verilen özelliklerin tümü dikkate alınırsa bu özellikler aşağıdakilerden hangisine aittir?
Doğru Cevap: "C" Behçet Necatigil
Soru Açıklaması
Evler Şairi: Behçet Necatigil
18.
I. Destursuz Bağa Girenler

II. Erciyes’ten Kopan Çığ

III. Orda Bir Köy Var Uzakta

IV. Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor

Aşağıdaki sanatçılardan hangisinin yukarıda herhangi bir eseri verilmemiştir?
Doğru Cevap: "B" Yusuf Ziya Ortaç
Soru Açıklaması
I. Destursuz Bağa Girenler - Orhan Şaik Gökyay

II. Erciyes’ten Kopan Çığ - Behçet Kemal Çağlar

III. Orda Bir Köy Var Uzakta - Ahmet Kutsi Tecer

IV. Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor - Arif Nihat Asya
19.
–  “Cebbar Oğlu Mehemmed” şiiriyle adını duyuran sanatçı; şiir, roman, eleştiri alanında eserler vermiştir.

–   İlk kitabı “Kınar Hanımın Denizleri”yle büyük ilgi uyandıran sanatçı kendine özgü çağrışımlar ve göndermelerle örtülü şiirleriyle İkinci Yeni’nin içinde farklı bir kanal açtı.

–   İlk şiir kitabı “Soğuk Otlar Altında” ile başlayan İkinci Yeni duyarlılığını yansıtan sanatçı; soyutlamalara yönelik, yoğun ve özgün bir imge anlayışı geliştirdi.

–   Mona Rosa şiirleriyle edebiyatımızda haklı bir yer edinen şair eski Türk uygarlıklarına ilişkin değerlerle, çağdaş bir kişilik oluşturma düşüncelerini işledi. 

I. Cemal Süreyya

II. Ülkü Tamer

III. Attila İlhan

IV. Ece Ayhan

V. Sezai Karakoç

Yukarıda yapılan açıklamalarla numaralandırılmış sanatçıları eşleştirirsek hangisine ait bir açıklama yoktur?
Doğru Cevap: "A" I.
Soru Açıklaması
–  “Cebbar Oğlu Mehemmed” şiiriyle adını duyuran sanatçı; şiir, roman, eleştiri alanında eserler vermiştir. (Attila İlhan)

–   İlk kitabı “Kınar Hanımın Denizleri”yle büyük ilgi uyandıran sanatçı kendine özgü çağrışımlar ve göndermelerle örtülü şiirleriyle İkinci Yeni’nin içinde farklı bir kanal açtı. (Ece Ayhan)

–   İlk şiir kitabı “Soğuk Otlar Altında” ile başlayan İkinci Yeni duyarlılığını yansıtan sanatçı; soyutlamalara yönelik, yoğun ve özgün bir imge anlayışı geliştirdi. (Ülkü Tamer)

–   Mona Rosa şiirleriyle edebiyatımızda haklı bir yer edinen şair eski Türk uygarlıklarına ilişkin değerlerle, çağdaş bir kişilik oluşturma düşüncelerini işledi. (Sezai Karakoç)
20.
– Köy ile ilgili yazdığı romanlarında alışılmışın dışında bir bakış açısı romanımıza kazandırır.

– Romanlarında kahramanlarını anlatırken, aldığı toplumsal kültürü göz ardı etmez.

– Halka önem verdiği oranda doğaya da aynı anlayış ve sorumlulukla yaklaşır.

– Roman kahramanlarını şiirsel ve yöresel bir dille konuştururken toplumun nabzını tutar.

– Destanlardan, efsanelerden, ağıtlardan, türkülerden ve halk öykülerinden faydalanmıştır.

– Şiirsel üslubu, olağanüstü düş gücü, modern romanla epik anlatım biçimlerini başarıyla bağdaştırması onu özgün kılmıştır.

– Bazı romanlarında röportaj tekniğinden faydalanmıştır.

– Romanları birçok dile çevrilmiş ve senaryolaştırılmıştır. Dışarıda çokça ödül almıştır.

– Şiir türünde eseri yoktur.

Yukarıda verilen özelliklerin tümü göz önüne alınırsa, aşağıda verilen sanatçılardan hangisi hakkında bilgi verilmiştir?
Doğru Cevap: "A" Yaşar Kemal
Soru Açıklaması
logo
AYT Türk Dili ve Edebiyatı
21.

  1. “Cemo”yu daha çok Doğu Anadolu’nun yalnız İmparatorluk döneminde değil, Cumhuriyet çağında da horlanmış, ezilmiş, feodal toplum düzeninde bırakılmış halkını anlatmak için yazdı.



  1. İlk romanı "Tutunamayanlar"da küçük burjuva dünyasına ironiyle yaklaştı. Bu eserinde yenilikçi ve çağdaş Batı romanının bazı tekniklerinden ustaca yararlandı.


III. Kurt Kanunu adlı eserde ise Atatürk'e karşı yapılan İzmir suikastını anlatmıştır.

Yukarıda verilen roman açıklamaları sırasıyla aşağıdakilerden hangilerine aittir?
Doğru Cevap: "B" Kemal Bilbaşar – Oğuz Atay – Kemal Tahir
Soru Açıklaması
22.
Aşağıdakilerin hangisinde ayraç içinde verilen söz sanatının tanımı yanlıştır?
Doğru Cevap: "D" İnsan dışındaki canlı ve cansız varlıkları, düşünen, duyan ve hareket eden bir insan kişiliğinde göstermektir. (İntak)
Soru Açıklaması
İnsan dışındaki canlı ve cansız varlıkları, düşünen, duyan ve hareket eden bir insan kişiliğinde göstermektir. (Teşhis)
23.
Ağacın eyisi özünden olur
Yiğidin eyisi sözünden olur
İl için ağlayan gözünden olur
Ağlama hey gözü yaşın sevdiğim

Yukarıdaki şiir için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru Cevap: "B" 4+4+3 şeklinde duraklanmıştır.
Soru Açıklaması
Şiirdeki durak 6+5'dir.
24.
I. Okurla konuşur gibi yazılmaları

II. Güncel olayları konu etmeleri

III. Öznel yargılar içermeleri

IV. Bilimsel konuları işlemeleri

V. Ele aldıkları düşünceleri kanıtlamaları

 

Yukarıda verilen bilgilerden hangisi, "deneme" ve "fıkra"nın ortak özelliğidir?
Doğru Cevap: "C" III.
Soru Açıklaması
TEST BİTTİ.
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ.

Ünite Özeti

Alan Yeterlilik Sınavında 24 sorunun sorulduğu Türk Dili ve Edebiyatı ile ilgili deneme sınavları