logo
AYT Türk Dili ve Edebiyatı
1.
– Gözlem ve deneye yer verilir.

– Determinizmin ilkeleri benimsenmiştir.

– Sanatçı kişiliğini gizler.

– Çevre tasvirlerine çok geniş yer verilir.

– Nabizade Nazım Türk edebiyatındaki ilk temsilcisidir.

Yukarıdaki özelliklerin tümü aşağıdaki akımlardan hangisine aittir?
Doğru Cevap: "D" Natüralizm
Soru Açıklaması
Bilim ve deney sözcüklerini gördüğünüzde cevap her zaman için Natüralizm akımıdır.
2.
Cumhuriyet Dönemi oyun yazarlarımızdan Recep Bilginer, bu oyununda günümüzde de insanımıza acı olaylar yaşatan töre kanunlarına akılcı bir yaklaşım ge­tiriyor. Kör Hasan'ı önce İhtiyar’la karşılaştırır. Onu dü­şünmeye yönlendirir. Sonra kızıyla karşılaştırarak duy­gusal yoğunluk sağlar. Oyunun sonunda beklenenin (Kör Hasan'ın kızını öldürüp namusunu temizlemesi) aksine duygular ve sevgi baskın çıkar.

Bu parçada sözü edilen yapıt aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "A" Sarı Naciye
Soru Açıklaması
3.
Onun eserlerinde ilk göze çarpan unsurlar; zaman, rüya ve hayaldir. Şiir, öykü, roman, makale, deneme, biyografi ve edebiyat tarihi alanlarında birçok eser kaleme almıştır. Şiirlerinde Fransız sembolistlerinin ve dönemin önemli şairlerinden olan Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’in etkileri görülen sanatçı, şiirlerini heceyle yazmış ve zamanla kendine ait bir tarz oluşturmuştur. Romanlarında ise, şiirinde oluşturduğu müzikaliteyi de kullanarak tarihsel, toplumsal konuları ele alarak son derece başarılı eserler ortaya koymuştur.

Yukarıdaki parçada sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Ahmet Hamdi Tanpınar
Soru Açıklaması
Ahmet Hamdi Tanpınar: Şiir yönü de olan sanatçı Cumhuriyet döneminin önemli roman yazarı ve şairidir. Sembolizm akımından etkilenmiş, Huzur romanıyla tanınmıştır.
4.
Memleket edebiyatı ilk örneklerini II. Meşrutiyet’ten sonra vermeye başlamıştır. Memleket edebiyatı anlayışını savunan ve destekleyen sanatçıların genel özelliği; hece ölçüsünü ve sade dili kullanmalarıdır. Şiirlerinde halk edebiyatı nazım şekillerini de kullanan bu sanatçılar, didaktik ağırlıklı şiirler yazmışlardır. Şiirde geçmişin kahramanlıkları övülmüş ve vatanın kurtarılmasından sonra şiirlerde gurur temasına yer verilmiştir.

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi yukarıdaki parçada geçen anlayışa sahiptir?
Doğru Cevap: "D" Ahmet Kutsi Tecer
Soru Açıklaması
Parçada Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını sürdüren şiir sorulmaktadır.
5.
I. Dili sadeleştirme düşüncesinden dolayı konuşma dili ile yazı dili arasındaki fark ortadan kalkmıştır.

II. Hece ölçüsünü kullanmaya başlayan bu dönemdeki sanatçılar; halkın dertlerini, problemlerini ve Anadolu’nun güzelliklerini eserlerinde işlediler.

III. Milli Edebiyat döneminde önemli olan durum hikâyesi Cumhuriyet döneminde yerini olay hikâyesine bırakmıştır.

IV. Anadolu efsanelerinden, masallarından ve mitolojiden yararlanan bu sanatçılar; halk arasında yaşayan her türlü kültür unsurunu sanat eserlerinde işlediler.

V. Eğitim ve öğretimin yaygınlaşmasıyla okur yazar oranı artarken, şiirde birçok akım ortaya çıkmıştır.

Yukarıda Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Doğru Cevap: "C" III.
Soru Açıklaması
6.
– Şiirlerin yazılış amacı, geniş kitlelere seslenerek onları harekete geçirmektir.

– Şiirde o güne kadar işlenmemiş konulara değinmişlerdir.

– Şiir diline yeni ifade ve kavramları kazandırmışlardır.

– Hitabet sanatından yararlanmışlardır.

– Ölçüyü şiirden atıp şairaneliğe karşı çıkmışlardır.

– Mısracı anlayışı ilk yıkan topluluktur.

Yukarıda verilen özelliklerin tümü dikkate alınırsa bu özellikler aşağıdaki topluluklardan hangisine aittir?
Doğru Cevap: "C" Serbest Nazım ve Toplumcu Şiir
Soru Açıklaması
7.
Aşağıdakilerden hangisi gazelin matla(ilk beyit) beyitidir?
Doğru Cevap: "A" Benî candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı Felekler yandı âhımdan murâdım şem’i yanmaz mı
Soru Açıklaması
8.
Aşağıdakilerden hangisi gazelin matla(ilk beyit) beyitidir?
Doğru Cevap: "A" Benî candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı Felekler yandı âhımdan murâdım şem’i yanmaz mı
Soru Açıklaması
İlk beyit sorulursa kafiye düzeni aa olanlara bakacaksın. Son beyit sorulursa şairin mahlasını arayacaksın.
9.
Aşkta en korkulan şey sevgilinin eziyet ve cefadan vazgeçmesidir. Bu onun aşıktan yüz çevirmesi ve artık her şeyin her ümidin bitmesi demektir. Sevgilinin etrafındaki diğer aşıklar ise rakiptir. Rakipler yüzünden aşık, sevgilinin karşısında gözden düşeceğinden korkar. Aşkın diğer halleri gibi kıskançlıkta tek taraflıdır. Kıskanan sadece aşıktır. Sevgilinin aşık’ı kıskanması asla söz konusu değildir.  Aşığını mesut etmek isteyen ondan ayrı kaldığında göz yaşı döken veyahut onunla birlikte sevincini paylaşan bir sevgili tipi Divan Edebiyatında yoktur. Aşık, bütün ıstırap ve şikayetlerine rağmen aşkın terbiye edici tesirinden zevk duyar.

Yukarıdaki parçada aşağıdakilerden hangisinden söz edilmemiştir?
Doğru Cevap: "C" Sevgilinin kendine güvenen ve güzel biri olduğu
Soru Açıklaması
10.
En ünlü hicviyeyi yazmıştır.

En ünlü methiyeyi yazmıştır.

En ünlü fahriyeyi yazmıştır.

Yukarıda verilen bilgiler doğrultusunda hangi Divan şairi bu türlerin en ünlüsünü yazmıştır?
Doğru Cevap: "A" Nef'i
Soru Açıklaması
logo
AYT Türk Dili ve Edebiyatı
11.
Deriden kesilen bazı şekillerin ışıklandırılmış beyaz bir perde üzerine yansıtılması temeline dayanır. Bu oyuna hayal oyunu da denir. Halkın ortak malıdır. Eğlendirme amacı taşır. Yanlış açıklamaya ve anlamaya dayalıdır. Osmanlı toplumunun dilini, inançlarını, gelenek ve göreneklerini ve ticari yaşamıyla, siyasal ve sosyal olaylara bakışını yansıtan zengin bir kaynaktır.

Yukarıda parçada bahsedilen tür aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "B" Karagöz
Soru Açıklaması
12.
Aşağıdaki parçalardan hangisi tanrısal (hâkim) anlatıcının bakış açısıyla verilmiştir?
Doğru Cevap: "D" Başını önüne eğmiş düşünüyordu. Kendini Mısır Piramitlerinin içinde hazine arayan insanlara benzetiyordu. Çünkü hayalperest bir insandı.
Soru Açıklaması
İlahi bakış açısından anlatıcı kahramanın zihninden geçen her şeyi okuyabilir.
13.
Anadolu’nun pek çok yerini dolaşan, yaşamı, doğayı seven şair, “Ferman padişahın dağlar bizimdir” diyerek dağlara çıkmış Türkmenlerin mecburi iskana zorlanması karşısında ayaklanan Türkmenlerin sözcülüğünü üstlenmiştir.

Yukarıda bahsedilen şairimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "B" Dadaloğlu
Soru Açıklaması
14.
Koşmalar genellikle; doğa ve insan sevgisini içeriyorsa -------, yiğitlikten söz ediyorsa  ------, şahısların ve toplumun kötü yönlerini tenkit ediyorsa -------- adını alır. Koşmalar ait olduğu şiir türü bakımından çoğunlukla liriktir.

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Doğru Cevap: "B" Güzelleme – Koçaklama – Taşlama
Soru Açıklaması
15.
Bu eserin Türk dili ve kültürü açısından önemli bir eser olmasının nedenlerinden biri de eserde Türk atasözlerine ve bilgece sözlere yer verilmesidir. Fakat bunlar orijinal şekilleriyle kullanılmamış, şiirin ölçüsüne ve şairin dili kullanma biçimine bağlı olarak manzum şekilde ifade edilmiştir. Bu tür sözler; atasözleri, bilge sözü ve şair sözü olmak üzere üç başlık altında toplanabilir. Hakaniye Türkçesiyle yazılan bu eserde, insanlarım mutlu olması için gereken bilgi verilmeye çalışılmış ve doğru yolun tarifi yapılmıştır. Alegorik bir şekilde anlatılan eser mesnevi nazım biçiminin özelliklerini göstermektedir.

Yukarıdaki parçada sözü edilen eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "E" Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacip
Soru Açıklaması
Kutadgu Bilig – Yusuf Has Hacip

Mutluluk veren bilgi anlamına gelir. Türk edebiyatındaki ilk mesnevi, aruzla yazılan ilk eser, ilk siyasetname özelliğini taşır.
16.
Aşağıda “Hüseyin Rahmi Gürpınar ile Halit Ziya Uşaklıgil”  arasında verilen karşılaştırmalardan hangisi yanlıştır?
Doğru Cevap: "E" Hüseyin Rahmi Ahmet Mithat geleneğine bağlı kalarak romantizm akımından etkilenirken; Halit Ziya, Fransız realist ve natüralist yazarlardan etkilenmiştir.
Soru Açıklaması
Hüseyin Rahmi Gürpınar natüralizm akımından etkilenmiştir.
17.
(I) Gözlemin ön planda olduğu bu dönemde düz yazıda realizm akımı çok etkili olmuştur. (II) Halka doğru bir yönelişin olduğu Milli edebiyat dönemi, Halk edebiyatı kaynaklarının geniş bir biçimde kullanıldığı bir dönemdir. (III) Bu dönemin yayın organı ilk önceleri Hüsün ve Şiir adıyla çıkmakta olan Genç Kalemler dergisidir. (IV) Şiirde toplumsal konulara yer veren sanatçılar sembolizm akımından etkilenmişlerdir. (V)  Faruk Nafiz Çamlıbel’in yazdığı sanat adlı şiir Milli edebiyat döneminin bildirisi olarak kabul edilmektedir.

Yukarıda Milli edebiyatla ilgili verilen bilgilerden hangisinde bir yanlışlık vardır?
Doğru Cevap: "D" IV.
Soru Açıklaması
Sembolizm akımı değil realizm akımı olacaktı.
18.
Görüşlerini halka anlatmak için düz yazının yanı sıra didaktik şiirler, manzum masallar ve destanlar da kaleme almış, Türk mitolojisinden, Türk folklorundan, Dede Korkut Hikâyeleri’nden yararlanmıştır. Ona göre sanat, düşünceleri yaymada bir araçtır. Hecenin benimsenip gelişmesinde büyük rolü vardır. Gerek şiirde gerek nesirde konuşma diline yakın, doğal, kolay anlaşılır bir dil kullanır. Şiirleri ve düz yazıları fikir ağırlıklıdır. Yapıtlarında sanatsal bir amaca yönelmemiştir, yapıtları dilsel yetkinlikten yoksundur. Şiirlerinde arı dil, hece ölçüsü ve didaktiklik vardır; ama ustalıktan söz edilemez.

Ziya Gökalp’ın edebi kişiliğiyle ilgili verilen yukarıdaki parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Doğru Cevap: "C" Dili başarılı bir şekilde kullanan sanatçı, şiirlerinde hece ölçüsünü kullanmıştır.
Soru Açıklaması
19.
Servet-i Fünûn edebiyatı eski-yeni çatışması üzerine doğmuştur aslında. Özellikle Tanzimat döneminde Divan şiiri geleneğini savunan sanatçılarla, yeni edebiyatı savunan sanatçılar arasında oluşan eski edebiyat yeni edebiyat kavramları Tanzimat ikinci dönemde yoğunlaşmış ve yaygınlaşmıştır. Bu eleştiriler sonucunda yeni yetişen nesil de bu bazı sanatçıların etrafında toplanarak kendilerine yeni bir yol çizmişlerdir.

Servet-i Fünûn döneminin oluşmasını sağlayan ve eski-yeni tartışmasında bulunan sanatçılar aşağıdakilerden hangileridir?
Doğru Cevap: "D" Recaizade Mahmut Ekrem – Muallim Naci
Soru Açıklaması
Abes -muktebes tartışması eski-yeni tartışmasıdır. Diğer adı ise göz için kafiye, kulak için kafiye tartışmasıdır.
20.
Deveye, “İnişi mi seversin, yokuşu mu?” diye sormuşlar; deve, “Düze kıran mı girdi?” demiş.

 

Yukarıdaki cümlede olduğu gibi insanın konuşma yetisinin başka varlıklara verilmesine “intak” denir. İntak sanatının olduğu her yerde teşhis sanatı vardır. Ancak teşhis sanatının bulunduğu yerde intak sanatı olmayabilir.

Aşağıdakilerin hangisinde “İntak” sanatı yoktur?
Doğru Cevap: "D" Dağlara yaslanıp yatan güneşi Yaralı, hastadır, yorgundur sandım
Soru Açıklaması
İntak: İnsan dışındaki varlıkların konuşturulmasıdır.
logo
AYT Türk Dili ve Edebiyatı
21.
Pir Sultan Abdal’ım gülüm dermişler

Bu şirin canıma nasıl kıymışlar

İster isem dünya malın vermişler

Sensiz dünya malın neylerim dostum

Yukarıdaki dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru Cevap: "B" Tam kafiye kullanılmıştır.
Soru Açıklaması
der-mişler

ver-mişler

kıy-mışlar

Kafiye yok. -mişler redif
22.
Tanzimat sanatçıları Divan edebiyatını her zaman eleştirdiler. Soyut konuları işliyor diye bu edebiyatı görmezden geldiler. Yeni temalara değindiler. Divan edebiyatındaki temaları işlememeye çalıştılar. Tamamen batıya yönelmeye çalıştılar, ancak Tanzimat şairleri de Divan edebiyatından tamamen kopamadılar. Akıl, vatan, bağımsızlık, hürriyet gibi yeni konuları işlerken, bu konuları gazel, kaside gibi nazım biçimleriyle işlediler.

Yukarıdaki parçada yazar, aşağıdaki Tanzimat edebiyatının hangi özelliğinden dolayı onları eleştirmektedir?
Doğru Cevap: "D" Yeni düşünceleri eski biçimlerle ifade etmelerini
Soru Açıklaması
23.
Tanzimat edebiyatı döneminde popüler bir roman kültürü oluşmuştur. Bu dönemde romancılığa hızlı bir giriş yapılmıştır. Bu hızlı giriş birçok açıdan kusurlu olmasına rağmen sanatçılar buna dikkat etmemiş; temel amaç, halkı eğitmek olmuştur. Bu dönemde özellikle halk için roman yazma geleneğine en çok uyan yazar olan -------, popüler romancılığımızın en önemli temsilcisidir. Kendisinden sonra gelen Ahmet Rasim ve Hüseyin Rahmi Gürpınar’ı derinden etkilemiş ve halk için daha çok eser vererek bu eserlerde halkı eğitmek ön plana alınmıştır. Özellikle Servet-i Fünûn sanatçılarını halk için eser vermeme konusunda eleştiren Tanzimat romancımız, halkın eğitimine önem vermesi bakımından eserlerinde ansiklopedik bilgiler vermeye dikkat etmiştir.

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere Tanzimat sanatçılarından hangisi getirilmelidir?
Doğru Cevap: "C" Ahmet Mithat Efendi
Soru Açıklaması
24.
.   Bu roman bir hayal kırıklığının romanıdır. Bu olaylar romanın temelindeki çatışmayı ve romanın temasını hem de Ahmet Cemil'in yazacağı eserin özünü ifade eder. Roman, Ahmet Cemil'in hayallerinin anlatıldığı Tepebaşı bahçesindeki bir ziyafet sahnesinin tasviriyle başlar. Ahmet Cemil, babası birdenbire öldüğü için evin geçimini üstlenmek zorunda kalır. Evin geçimini sağlayabilmek için kitaplar çevirir, özel öğretmenlik yapar. Aynı zamanda büyük umutlar bağladığı kitabını bitirmek için uğraşmaktadır. Eserini tamamlayınca meşhur ve zengin olacak, mülkiyeden okul arkadaşı Hüseyin Nazmi'nin kız kardeşi Lamia ile evlenecek ve kız kardeşi ikbal'in de mürüvvetini görecektir. Hayallerine bir bir veda eden Ahmet Cemil, en sonunda kendisine büyük bir ün kazandıracağını umduğu şiirlerini yakar ve İstanbul'a çok uzak bir yerde görev alarak karanlık bir gecede kendisini tüketen bu şehirden annesiyle birlikte uzaklaşır.

Yukarıdaki parçada sözü edilen eser ve yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Halit Ziya Uşaklıgil – Mai ve Siyah
Soru Açıklaması
TEST BİTTİ.
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ.

Ünite Özeti