logo
TEST - 5
1.
Bir Arnavut beyzadesi iken delikanlılık çağında devşirme olarak İstanbul’a getirilmiş, Yeniçeri Ocağı’nda tahsil ve terbiye görmüş, askerlik mesleğinde ilerlemiştir. Şair, Kanuni Sultan Süleyman’ın teveccühünü kazanmış, padişahla birlikte savaşlara katılmıştır.

Hürrem Sultan’ın entrikaları sonucu katledilen Şehzade Mustafa için söylediği güzel bir mersiyesi vardır.

 

Yukarıdaki parçada sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "A" Taşlıcalı Yahya
Soru Açıklaması
2.
Aşağıdakilerden hangisi Divan şiiri nazım türlerinden biridir?
Doğru Cevap: "E" Mersiye
Soru Açıklaması
3.
Anadolu’da, din dışı Divan şiirinin kurucusudur. III. Alaeddin Keykubad’ın emriyle Farsça bir  ----- yazmıştır. Divan şiirinin ilk temsilcisi sayılan Hoca Dehhani, din ve tasavvuf edebiyatının güçlü olduğu dönemde aşk ve şarap şiirleri yazmıştır. Şairin, bir kasidesi, dokuz gazeli vardır.

 

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Doğru Cevap: "C" Selçuklu Şehnamesi
Soru Açıklaması
4.
I. Mevlana

II. Ali Şir Nevai

III. Hoca Dehhani

IV. Fuzuli

V. Şeyhi

 

Yukarıdaki şairleri yaşadıkları yüzyıllara göre ikişerli gruplandırırsak hangisi dışta kalır?
Doğru Cevap: "D" IV.
Soru Açıklaması
5.
(I) Hayatındaki en önemli kişi Şems-i Tebrîzî’dir. Şems-i Tebrîzî’nin etkisinde kalarak onu yanından ayırmayan Mevlana’da gerçek mistik ruhun oluşması, Şems ile olan derin dostluğun sonucudur. (II) Mevlana, yalnız Anadolu tasavvuf edebiyatının değil, bütün mutasavvıf şairlerin en büyüğü kabul edilmektedir. (III) Soy itibariyle Türk olan Mevlana, devrin edebiyat dilinin Farsça olmasına rağmen eserlerini Türkçe yazmıştır. (IV) Kendisinden sonra adının ve görüşlerinin yaşamasında oğlu Sultan Veled’in etkisi olmuştur. (V) Yaşamını “Hamdım, piştim, yandım” sözleri ile özetleyen Mevlana, insanları insan olmaları bakımında saygıya değer bulmuştur.

 

Yukarıda numaralanmış yerlerin hangisinde bir bilgi yanlışlığı vardır?
Doğru Cevap: "C" III.
Soru Açıklaması
6.
Gezilip görülen yerleri anlatan en önemli eserlere Divan düz yazısında seyahatname  adı verilirdi. Seyahatnameler belge niteliği taşırlar. Bu türde verilen en önemli eser Evliya Çelebi’ye aittir. Bunun yanında Seydi Ali Reis’in yazdığı ve hikaye tarzında anlattığı gezi yazısı da Divan nesrinin önemli eserleri arasındadır. Divan edebiyatının didaktik (öğretici) şairlerinde biri olan Nabi’nin Hicaz-Hac yolculuğunu anlatan eseri de gezi türündedir.  Keçecizade İzzet Molla’nın yazdığı eserde ise sürgüne giderken yaşadıkları anlatılır.

 

Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki parçada ismi geçen Divan şairlerine ait bir eser değildir?
Doğru Cevap: "C" Kitab-ı Bahriye
Soru Açıklaması
7.
Mesnevi nazım şekli genel olarak uzun yazılarda kullanılır. Mesnevi nazım şekliyle yazılmış eserler konularına göre çeşitli bölümlere ayrılır.

 

Aşağıdakilerden hangisi destanlar, savaş ve kahramanlık konusunu işleyen mesnevilerden biridir?
Doğru Cevap: "E" İskendername
Soru Açıklaması
8.
I. Grup                             II. Grup

I. Leyla ile Mecnun       Mizahi mesnevi

II. Hüsn ü Aşk               Didaktik mesnevi

III. Şehname                  Aşk mesnevisi

IV. Harname                  Dini-tasavvufi mesnevi

V. Hayriye

 

Yukarıda I. grupta numaralanmış eserlerle II. gruptakilerini eşleştirirsek hangisi dışta kalır?
Doğru Cevap: "C" III.
Soru Açıklaması
9.
I. Cemşîd u Hurşit

II. Vesiletü’n Necat

III. Hayrabad

IV. Hüsrev ü Şirin

V. Kutadgu Bilig

 

Yukarıdaki eserlerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Doğru Cevap: "B" Mesnevi nazım şekliyle yazılmışlardır.
Soru Açıklaması
10.
Türk dilinin gelişmesi ve yayılmasında büyük hizmetler gösteren, bu uğurda kalıcı eserler yazan ilk Türkçeci şairlerimizdendir. Din ve tasavvuf bilgilerini Kırşehirli Şeyh Süleyman’dan öğrenmiştir. Osmanlı Devletinin kuruluş yıllarında babasıyla birlikte Osman Gazi’nin yanında hizmet görmüştür. Ahilik örgütüne bağlı bir mürşit olmuş ve çevresinde toplanan Oğuz Boylarına, dostluk ve kardeşlik ilkelerini aşılamıştır. Çevresindekilere Türkçe seslenmiş, eserlerini Türkçe yazmıştır.   O güne dek moda olan Arapça ve Farsçaya karşı Türk dilinin güçlü bir savunucusu olmuştur. En tanınmış eseri 12000 beyitlik mesnevi biçiminde, Türkçe yazılan Garipnâme’sidir.

 

Yukarıdaki parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Aşık Paşa
Soru Açıklaması
logo
TEST - 5
11.
Aşk, yiğitlik, tasavvuf temalarını kendine özgü bir söyleyişle dile getiren sanatçı; 1344 yılında Kayseri’de doğmuştur. Anadolu Türk şiirinin kurucularından olup şair ve bilgindir. Şiirlerindeki yiğitçe eda ile diğer Divan şairlerinden ayrılır. Çoğunu aruz, bir kısmını da hece ile yazdığı Türkçe şiirlerinde Azeri şivesini kullanmıştır. Tuyuğlarıyla tanınmış olan şair; 1381’de Sivas’ta tahta çıkmış 18 yıl Sivas sultanlığı yapmış, komşularıyla savaşmış, sonunda da bir hileyle Sivas surları önünde başı kesilerek öldürülmüştür. Arapça, Farsça şiirleri yanında Türkçe Divan’ı vardır.

 

Yukarıdaki parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "C" Kadı Burhanettin
Soru Açıklaması
12.
I. Şairlerin hayat hikâyelerini anlatan eserlere         ------- denir.

 

II. Din adamlarının hayat hikayelerini anlatan eserlere ------ denir.

 

Yukarıdaki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
Doğru Cevap: "D" Tezkiretü’l Şuara - Tezkiretü’l Evliya
Soru Açıklaması
13.
Divan edebiyatı yüzyıllarca “Klişe bir edebiyattır.” sözüyle tarif edildi. Kullanılan sözcükler tüm şairler tarafından kullanılması onların bu sözü söylemelerine neden oldu. Ama onlar bu şiiri anlamaktan yoksun kişilerdi. Çünkü bu edebiyat klişe sözcüğünü hak etmeyen bir edebiyattır. Divan edebiyatında şairler bu kelimeleri kullanırken kendi hayal dünyalarındaki sevgiliyi aynı kelimelerle farklı bir şekilde ifade etmeye çalıştılar. Ne yazık ki bunu anlayamadık ya da anlatamadık.

 

Yukarıdaki parçada geçen “Klişe bir edebiyattır.” sözü Divan edebiyatının hangi özelliği ile ilgili söylenmiştir?
Doğru Cevap: "E" Kalıplaşmış sözler (mazmun) kullanılmıştır.
Soru Açıklaması
14.
Divan edebiyatında kullanılan bu nazım şeklinde amaç, güzellik denen soyut kavramın ne olduğunu bulmak ve bu güzelliği şiirlerde dile getirmektir. Güzel kelimesi denince akla gelen ilk şey kadındır. Bundan dolayı Divan şairlerinin yazdığı bu nazım biçiminin anlamı da, "Kadınlar için söylenen güzel söz" anlamındadır.” Bu yüzden aşk ve kadın konusu şarabın baş döndüren etkisiyle ifade edilmiştir.

 

Yukarıdaki parçada sözü edilen Divan edebiyatı nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "A" Gazel
Soru Açıklaması
15.
I. Aşkı işleyenler "aşıkane gazel"

II. Sosyal olayları anlatanlara "musammat gazel"

III. Dünyanın faniliğini işleyenler "rindane gazel"

IV. Hayat dersi verenlere "hikemi gazel"

V. Çapkınlığı anlatanlara "şuhane gazel" denir.

 

Yukarıda numaralanmış gazel türlerinden hangisinin içeriği yanlış verilmiştir?
Doğru Cevap: "B" II.
Soru Açıklaması
16.
Divan edebiyatında üçlü ya da daha çok mısralı bentlerden meydana gelmiş nazım şekillerinin genel adı -----------’tır. Yani dört dizeden oluşan murabba, şarkı gibi biçimlerin; beş dizeden oluşan tahmis, taştir, tardiyye gibi biçimlerin ya da altı veya daha çok dizeden oluşan biçimlerin tümünün üst başlığı  -------’tır.

 

Yukarıdaki boşluklara gelebilecek nazım biçimi aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Doğru Cevap: "D" Musammat
Soru Açıklaması
17.
Tanrının birliğini ve yüceliğini anlatan şiirlere ------, Tanrıya yapılan yalvarış ve yakarışları anlatan şiirlere de ------ denir. Daha çok kaside biçimiyle yazılmıştır. Hz. Muhammed’i övmek için yazılan şiirlere ----- denir. Bir kimseyi yermek için yazılan şiirlere de  ------ denir. Şairlerin kendilerini övmek amacıyla yazdıkları şiirlere ------ denir.

 

Yukarıdaki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
Doğru Cevap: "B" Tevhit –Münacaat –Naat –Hicviye –Fahriye
Soru Açıklaması
18.
I. Divan edebiyatı ulusal bir edebiyat olmayıp dinin etkisiyle şekillenmiştir.

II. Aydın zümrenin edebiyatıdır. Medrese kültürü hakimdir. Genellikle saraya ve çevresine seslenir.

III. Somut bir edebiyattır. İnsan ve doğa gerçekte olduğu gibi ele alınmıştır.

IV. Şiirlerin konuyu içeren başlıkları olmadığı için nazım biçimlerine göre adlandırılmışlardır.

V. Anlatılan şey değil, anlatış biçimi ön plandadır.

 

Divan edebiyatıyla ilgili yukarıda numaralandırılmış bilgilerden hangisi doğru değildir?
Doğru Cevap: "C" III.
Soru Açıklaması
19.
Osmanlılarda genel olarak devlet adamları ve padişahlar için yazılan ve onların sahip olması gereken nitelikleri, saltanatın kurallarını, ideal bir devlet sisteminin nasıl olması gerektiğini anlatan eserlere ---- denir.

 

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Doğru Cevap: "E" Siyasetname
Soru Açıklaması
20.
I. Hüsrev ü Şirin                    Şeyhi

II. İskendername                   Ahmedi

III. Garipname                       Sinan Paşa

IV. Hüsn ü Aşk                       Şeyh Galip

V. Leyla ve Mecnun               Fuzuli

 

Yukarıda numaralanmış  eserlerden hangisinin sanatçısı yanlış verilmiştir?
Doğru Cevap: "C" III.
Soru Açıklaması
TEST BİTTİ.
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ.

Ünite Özeti