logo
TEST - 1
1.
Divan şiirinde Arap ve Fars edebiyatlarından alınan kalıplaşmış sözler, semboller çokça kullanılmıştır. Gül, sevgili; bülbül, âşık; servi, boy yerine; ok, kirpik yerine; güneş, padişah yerine kullanılmıştır. Bu kalıplaşmış sözler bütün Divan edebiyatı şiirinde karşımıza çıkar. Divan şiirini anlamak için bu sözlerin ne ifade ettiğini de bilmek gerekir.

 

Yukarıdaki parçada Divan edebiyatında kullanılan kalıplaşmış sözcüklerden bahsedilmektedir.

 

Aşağıdakilerden hangisi Divan şiirindeki kalıplaşmış sözlere verilen genel addır?
Doğru Cevap: "B" Mazmun
Soru Açıklaması
2.
Divan şiirinde şairlerin bir arayışları vardır. Onlar “Mısra-ı Berceste” adı verilen en güzel dizeyi bulmaya çalışırlar. Çünkü Divan şairleri küçücük bir dizeye birçok fikir yüklerler. Bundan dolayı her dize onlar için değerlidir. Seçecekleri her kelimeye dikkat ederler. Çünkü seçtikleri her kelimenin birden fazla anlamı olması gerekir.

 

Yukarıdaki parçada Divan şiirinin özellikle hangi özelliği üzerinde durulmaktadır?
Doğru Cevap: "A" Bütün güzelliği değil, parça güzelliğine önem verme
Soru Açıklaması
3.
Aşağıdakilerden hangisi Divan nesrinin(düz yazı) özellerinden değildir?
Doğru Cevap: "A" Sanat yapmaktan çok düşünceyi ifade etmek önemlidir.
Soru Açıklaması
4.
Aşağıdakilerden hangisi Divan edebiyatına verilen isimlerden biri değildir?
Doğru Cevap: "E" Tasavvuf Edebiyatı
Soru Açıklaması
5.
Aşağıdakilerin hangisinde ayraç içinde verilen sözcüğün açıklaması yanlıştır?
Doğru Cevap: "E" Ermiş kişilerin, evliyaların yaşamlarını anlatan eserlerdir. (Tezkire)
Soru Açıklaması
6.
Nasihatname ve Siyasetnameler: Öğüt verici nitelik taşıyan, kamu yönetimi hakkında bilgi veren kitaplardır. Bu tür eserlere örnek olarak Mercimek Ahmet’in Farsçadan çevirdiği ---- ile Kul Mesud’un Farsçadan çevirdiği ---- örnek olarak gösterilebilir.

 

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
Doğru Cevap: "A" Kâbusnâme – Kelile ve Dinme
Soru Açıklaması
7.
Edebiyatçı veya tarihçi kimliğine sahip olmayan biri olmasına karşın devlet yönetiminde gördüğü aksaklıkları yazdığı risâleler yoluyla 4. Murat’a anlatan düşünür, risâleleri yoluyla zamanında ün sahibi olmuştur. Risâlelerinde Osmanlı Devletinin geçmişte kazandıkları başarıları derinlemesine araştırmış ve bundan sonraki dönemde idarede bulunan yönetimin ne türde değişiklik yapması gerektiğini dile getirmiştir.

 

Yukarıdaki parçada sözü edilen nesir yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Koçi Bey
Soru Açıklaması
8.
I. Divan edebiyatında didaktik şiirin yani hikemi şiirin en büyük ustasıdır. Bu şairimizin şiirlerinde duygu ve hayalden çok düşünce vardır.

II. Tarih, coğrafya, bibliyografya ve toplumbilim alanlarında yazılmış önemli eserlere sahip olan sanatçı, Arapça ve Farsça dışında Fransızca ve Latince de öğrenmiştir.

III. Osmanlı tarihinde resmi ilk vakanuvistir. Kendi adıyla anılan eseri hem tarih hem de edebiyat açısından büyük önem taşımaktadır. O dönemin en önemli tarih yazarıdır.

IV. Anadolu sahasında yazılan ilk tezkirenin sahibidir. Yazdığı eserde 14. ve 15. yüzyılda yaşamış 216 şairden söz edilmektedir.

 

Yukarıda numaralanmış cümlelerde aşağıdaki Divan sanatçılarından hangisinden bahsedilmemiştir.
Doğru Cevap: "E" Baki
Soru Açıklaması
9.
Aşağıdakilerden hangisinde ayraç içinde verilen şairle ilgili yapılan açıklama yanlıştır?
Doğru Cevap: "D" Dört padişah dönemini yaşayan şair, döneminde Sultanu’ş-Şuara ünvanını almıştır. (Nabi)
Soru Açıklaması
10.
Galata Mevlevihanesi şeylerinden olup Divan edebiyatının son temsilcisi olarak kabul edilir. Bir çeşit sembolizm olan Sebk-i Hindi adı verilen üslubun edebiyatımızdaki öncüsü ve temsilcisi olmuştur. 26 yaşındayken yazdığı Hüsn ü Aşk eseriyle tanınan edebiyatımızın dahisi olan şair 40 yaşında vefat etmiştir. Divan şiirinin daralan ufkunu genişleterek 18. yüzyılda birçok şairi yetiştirmiş ve kendisinden sonra gelen şairlerin üzerinde de derin etkiler bırakmıştır.

Yukarıdaki parçada hangi Divan şairimizden söz edilmektedir?
Doğru Cevap: "D" Hoca Dehhani
Soru Açıklaması
logo
TEST - 1
11.
Fuzûli’nin bu eseri, Şah İsmail Bağdat’ı fethedince ah İsmail’e sunduğu Türkçe bir mesnevidir. Mesnevinin konusu “esrar ile şarap” arasındaki konuşma ve tartışmalardan oluşan bir münazaradır. Esrar ile şarabın karşılıklı söz savaşı, sonunda şarabın zaferiyle biter. 444 beyitlik bu mesnevide esrar II. Bayezid’i şarap da Şah İsmail’i temsil etmektedir.

 

Yukarıdaki parçada Fuzûli’nin hangi eseri hakkında bilgi vermektedir?
Doğru Cevap: "C" Beng ü Bade
Soru Açıklaması
12.
XIII. yüzyılda yaşamış mutasavvıf bir şairdir. Mevlânâ’nın oğlu olan şair Mevlânâ’nın tasavvufla ilgili görüşlerini bir sistem halinde birleştirmiş ve Mevlevilik tarikatını kurmuştur. Şairliği babası kadar güçlü olmamakla birlikte babasının izleyicisi olarak dönemini önde gelen mutasavvıflarındandır. Türkçe yazdığı birkaç şiir dışında Divan’ını ve üç mesnevisini Farsça yazmıştır.

 

Yukarıdaki parçada hangi Divan şairimizden söz edilmektedir?
Doğru Cevap: "D" Sultan Veled
Soru Açıklaması
13.
Şeyh Gâlip’e ün kazandıran en önemli eseridir. Mesnevi nazım şekliyle yazılan bu eser, 2001 beyitten oluşmaktadır. Şair bu eseri yirmi altı yaşındayken yazmıştır. Şair bu mesnevisini Nâbî’nin “ Hayrabad” adlı mesnevisinin övülerek bu mesnevinin üstüne başka bir mesnevinin yazılamayacağı iddiasının doğru olmadığını ispat etmek için yazmıştır. Bu eser alegorik bir aşk mesnevisidir. Bu eserde kullanılan yer ve şahıs isimleri bir şeyin sembolü olarak geçmektedir.

 

Yukarıdaki parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "A" Hüsn ü Aşk
Soru Açıklaması
14.
(I) Asıl adı Ahmet olan Nedim, İstanbul’da doğmuş, Patrona Halil İsyanı sırasında devlet büyüklerine yakınlığından dolayı tutuklanma korkusuyla damdan dama atlarken öldüğü söylenmektedir. (II) İyi bir öğrenim gören şair, Hüsn ü Aşk adlı mesnevisinde şairliğinin doruklarına çıkmıştır. (III) Kudretli tasvirleri, ince hayalleri ve güzel anlatışıyla “Sa’dabâd” eğlencelerini, “Kağıthane ve Çerağan” alemlerini şiirlerine aksettirmiştir. (IV) Nedim’in İstanbul’u dile getiren ilk büyük şair olduğu söylenebilir. Nedim’e İstanbul şairi de denilebilir. (V) Şarkı nazım şeklini bulan Nedim, bu nazım biçiminin en önemli şairi olmuştur.

 

Yukarıdaki numaralanmış yerlerin hangisinde Nedim ile ilgili bir bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
Doğru Cevap: "B" II.
Soru Açıklaması
15.
Türk edebiyatında gezi türünde kaleme alınmış en hacimli ve en büyük eserdir. 10 ciltten oluşan bu eserde Evliye Çelebi, Osmanlı İmparatorluğu içerisindeki bütün memleketleri, ayrıca birçok Avrupa ülkesini anlatmıştır. Bu eserin 1.cildinde sadece İstanbul’u anlatmıştır. Sade bir dille, kaleme aldığı bu eserde Evliya Çelebi büyük bir üne kavuşmuştur. Bu eserde kullanılan dil yazarın çok kudretli bir sanatkar olduğunu göstermektedir. Eser yalnız gezi ve hatıra türünün değil, hikayeciliğin de çok güzel bir örneğidir. Bu eserde bazı yerlerde abartılı bir anlayış olmasına rağmen, o dönemin siyasi hayatından ve Osmanlı’nın kültürel yaşamından bahsetmesi açısından eşiz bir kaynaktır.

 

Yukarıdaki parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "B" Seyahatname
Soru Açıklaması
16.
İslam kültürü kaynağından beslenen ve özellikle başlangıçta Fars edebiyatını örnek alan Divan edebiyatı, içerik yönünden değişik unsurlara dayanmaktadır. Divan edebiyatının iç zenginliğini ve özünü oluşturan, onu iyi anlamak için bilinmesi gereken birçok eski kültür unsuru vardır.

 

Aşağıdakilerden hangisi Divan edebiyatının dayandığı kültür kaynaklarından biri değildir?
Doğru Cevap: "E" Batı edebiyatı tarihi ve kültürü
Soru Açıklaması
17.
Bağdat doğumlu olan şair, Divan şiirinin Yunus Emre’si denilebilir. Hurufilik tarikatının bir üyesi olan şair, şiir ve düşüncelerin şeriata aykırı görülmesi yüzünden Halep’te derisi yüzdürülerek öldürülmüştür. Şair, Hurufilik düşüncesinde evrenin ve insanın oluşunu maddeye dayandıran, her varlığı 32 harfle açıklamaya çalışan, harflere esrarengiz anlamlar yükleyen düşünceye sahiptir. Tuyuğlarıyla tanınmış bir şairdir. Farsça ve Türkçe ile yazılmış iki Divan’ı vardır.

 

Yukarıdaki parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "E" Nesimi
Soru Açıklaması
18.
(I) XVI. yüzyılın değerli şairlerinden biri de Bağdatlı Ruhi’dir. Şairin asıl adı Osman’dır.  (II) Hiciv ağırlıklı olan 17 bentlik ünlü “Terkib-i bent”iyle ünlü olmuştur. Terkib-i bent başarılı bir sosyal hiciv örneğidir.(III) Şairin “Terkib-i bent”ine birçok nazire yazılmıştır. Bu nazireler arasında en başarılısı Tanzimat sanatçısı Namık Kemal’inkidir.(IV) Tasavvuftan etkilenen sanatçının şiirlerinde tasavvufi düşünce önemli bir yer tutar. (V) Fuzuli’nin etkisinde kalan şair, gazel ve kaside de yazmış olup bir Divanı vardır.

 

Yukarıda numaralanmış yerlerin hangisinde bir bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
Doğru Cevap: "C" III.
Soru Açıklaması
19.
I. Aşık Paşa

II. Kaşgarlı Mahmud

III. Ali Şir Nevai

 

Yukarıdaki şairlerin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Doğru Cevap: "E" Eserlerinde Türkçenin öneminden bahsetmeleri
Soru Açıklaması
20.
1250 yılında doğduğu tahmin edilen sanatçı gençliğinde tasavvuf ve edebiyata ilgi duymuş ve eğitimini bu alanlarda almıştır. Ahi Evranı Veli ile 50 yıl yaşamış ve orada Arapça ve Farsça öğrenmiş; ancak eserlerini Türkçe kaleme almıştır. Amacı Türkçeyi bir sanat dili haline getirmektir. Ahi Evranı Veli’nin ölümünden sonra posta oturan şair, Feridun Attar’dan çevirdiği Mantık’ut Tayr adlı tasavvufi eserle günümüze kadar ulaşmıştır. Bu eserle Türkçeye incelik, ahenk kazandıracağını söyleyen şair, tasavvufi konuları işlemiştir.

 

Yukarıdaki parçada sözü edilen Divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "A" Gülşehri
Soru Açıklaması
TEST BİTTİ.
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ.

Ünite Özeti