logo

1.
Dünyanın birçok eski toplumunda olduğu gibi bu dönemde şiir, müzik ve büyü iç içedir. Böylesi toplumlarda değişik törenlere rastlanır. Bu törenlerin başlıcaları, ------ denilen av törenleri, -------- denilen yas törenleri ve ------ denilen kurban törenleridir.

Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Doğru Cevap: "A" Sığır – yuğ – şölen
Soru Açıklaması
2.
Aşağıdakilerden hangisi sözlü dönem Türk edebiyatının özelliklerinden biri değildir?
Doğru Cevap: "E" Şairler tek bir iş yapmış, şairlik dışında hiçbir işle uğraşmamışlardır.
Soru Açıklaması
Şairler tek bir iş yapmamış, hekim, büyücü, ad koyucu gibi birçok işi yapmışlardır.
3.
Aşağıdakilerden hangisi sözlü dönem Türk edebiyatının içerik özelliklerinden biri değildir?
Doğru Cevap: "A" Bu dönemde yazılar genel olarak nesir türünde yazılmıştır.
Soru Açıklaması
Bu dönemde yazılar genel olarak nazım türünde yazılmıştır.

Nesir, düz yazı; nazım şiir demektir.
4.
Aşağıdakilerden hangisi sözlü dönem Türk edebiyatının özelliklerinden biri değildir?
Doğru Cevap: "B" Başlıca ürünleri sav, sagu, koşma ve destandır.
Soru Açıklaması
Başlıca ürünleri sav, sagu, koşma ve destandır. Koşma Aşık edebiyatı nazım biçimidir.
5.
Bugünkü atasözlerinin karşılığıdır. Özlü sözlerdir.

“Yılan kendi eğrisin bilmes, tevi boynun eğri tir.

Yukarıda açıklaması yapılan ve örnek verilen İslamiyet öncesi Türk edebiyatı nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Sav
Soru Açıklaması
Sav: Bugünkü atasözlerinin yerine kullanılan sözcüktür.
6.
I. Sözlü edebiyat ürünleri avcı ve göçebe toplumunun dinî törenlerinden doğmuştur.

II. Dinsel törenlerde söylenen şiirlere “yır” adı verilmiştir.

III. Sözcük sayısı sınırlıdır, yani şiirlerde kullanılan sözcük sayısı azdır.

IV. İnsanlar tabiatla iç içedir. Benzetmelerde genelde tabiattan yararlanılmıştır.

V. Zamanla dinden uzaklaşan bu şiirler “kopuz” eşliğinde söylenmiştir.

Yukarıdaki numaralandırılmış bilgilerden kaç tanesi İslamiyet öncesi Türk edebiyatının özelliklerindendir?
Doğru Cevap: "E" 5
Soru Açıklaması
7.
Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesinde şiir söyleyenlere verilen isimlerden biri değildir?
Doğru Cevap: "D" Şair
Soru Açıklaması
Şair, Divan şiirinde kullanılan bir sözcüktür.
8.
Sözlü döneme ait bilgilere, eserlere, örneklere ulaşabileceğimiz en önemli kaynak ……… adlı eserdir.

Yukarıdaki paragrafta boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Doğru Cevap: "C" Divan-ı Lügatü’t Türk
Soru Açıklaması
9.
Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi sözlü dönemin nazım biçimi olan “Destan”ın bir özelliği değildir?
Doğru Cevap: "D" Destanlar konularına göre evrensel bir yapı oluşturur.
Soru Açıklaması
10.
Saka Türklerinin komutanının İranlılar ile yaptığı savaşları, bu savaşlarda gösterdiği başarıyı ve yiğitlikleriyle, ölümünden sonra duyulan acıları anlatan bir destandır. Bu destanın konusu, İranlıların milli destanı olan ve Firdevsi tarafından kaleme alınan Şehname’de ele alınmıştır.

Yukarıda bahsedilen Türk destanı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "B" Alp Er Tunga Destanı
Soru Açıklaması
logo

11.
Aşağıdakilerden hangisinde Türk destanları oluşumuna göre doğru sıralanmıştır?
Doğru Cevap: "C" Alp Er Tunga – Oğuz Kağan – Ergenekon – Göç
Soru Açıklaması
İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatında destanların oluşum tarihlerine göre sıralaması:

A) SAKA DEVRİ DESTANLARI

1) Alp Er Tunga Destanı

2) Şu Destanı

B) HUN DEVRİ DESTANI

Oğuz Kağan Destanı

C) GÖKTÜRK DEVRİ DESTANLARI

1) Bozkurt Destanı

2) Ergenekon Destanı

D) UYGUR DEVRİ DESTANLARI

1) Türeyiş Destanı

2) Göç Destanı
12.
Bugün hala Altay Türkleri arasında yaşamaktadır. Parça 19. yüzyılda  Radloff tarafından tespit edilmiştir. Destan kainatın oluşumu ve insanoğlunun yeryüzünde yaşamaya başlamasını anlatır.  Destana göre hiçbir şey yokken Tanrı Kayra Han ve uçsuz bucaksız su vardı. Tanrı Kayra Han önce “Kişi”yi sonra “Dünya”yı yarattı. Destan bu şekilde sürüp gitmektedir.

Yukarıdaki parçada sözü edilen destan aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "E" Yaratılış Destanı
Soru Açıklaması
Yaratılış destanı Altay Türklerine aittir. Bu destan dünyanın ve insanların yaratılışını anlatan bir destandır.
13.
Aşağıdakilerden hangisinde “Sagu” ile ilgili yanlış bir bilgi verilmiştir?
Doğru Cevap: "D" Bu şiirlere İslam sonrası halk edebiyatında “mersiye”, Divan edebiyatında “ağıt” denir.
Soru Açıklaması
Halk edebiyatında ağıt, Divan edebiyatında mersiye denir.
14.
Aşağıdakilerden hangisinde İslamiyet öncesi Türk destanlarıyla ilgili yanlış bir bilgi verilmiştir.
Doğru Cevap: "D" Manzum- mensur karışımı hikâyelerdir.
Soru Açıklaması
İslamiyet öncesindeki destanlar, destan nazım biçimiyle yani şiir şeklinde yazılmıştır.
15.
Tengri gibi gökte olmuş Türk Bilge Kağan, bu çağda tahta oturdum. Sözümü sonuna kadar işit… Türk milleti Çin milletinin tatlı sözüne yumuşak ipeğine kanıp çok Türk milletinin ölümüne neden oldu.

Türk millet! Tok olacaksın. Açsan, tokluğu düşünmezsin. Bir doyarsan açlığı düşünmezsin. Öyle olduğun için sana iyi bakmış kağanının sözünü almadın. Yerden yere vardın. Hep orada tükendin, bittin.

Yukarıdaki parça aşağıdaki hangi metinden alınmış olabilir?
Doğru Cevap: "E" Orhun Yazıtları
Soru Açıklaması
Orhun Yazıtları Türk edebiyatının ilk yazılı kaynakları olup nutuk tarzında yazılmıştır.
16.
Aşağıdakilerden hangisi Uygur metinlerinin özelliklerinden biri değildir?
Doğru Cevap: "D" Uygur alfabesinde harf sayısı az olmasına rağmen edebiyat açısından yeterli bir yapısı vardır.
Soru Açıklaması
17.
Türklerin kullandıkları alfabelerle ilgili aşağıdakilerden hangisinde bir bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
Doğru Cevap: "E" Latin alfabesine dayanır. 1921 yılında kabul edilmiş, Arap alfabesinin yerine geçmiştir. 8 ünlü 21 ünsüzden oluşan 29 harf vardır. ( Yeni Türk Alfabesi)
Soru Açıklaması
Yeni Türk Alfabesi 1 Kasım 1928'de kabul edilmiştir.
18.
Bu destan Truva’nın düşüşünden sonra bir kahramanın Roma’yı kurtarışını anlatır. Bu kahraman Roma’nın ahlâk ülküsünü ve yiğitliğini temsil eder. Latin ozan Vergilius tarafından yazıya geçirilmiştir.

Yukarıdaki parçada özetlenen destan aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "A" Aeneis Destanı
Soru Açıklaması
19.
Aşağıdakilerden hangisinde doğal destanlar bir arada verilmemiştir?
Doğru Cevap: "A" İlyada, Bozkurt, Henriade, Niebelungen
Soru Açıklaması
Doğal Destanlar: Halk arasında ortaya çıkan anonim ürünlerdir. Bunlar genellikle daha sonra bir şair tarafından derlenip düzenlenmiştir. Bu türe örnek olarak şu destanları sıralayabiliriz.

- İlyada, Odysseia Yunanlıların (Homeros)

- Kalevala Finlilerin

- Niebelungen Almanların

- Ramayana, Mahabarata Hintlilerin

- La Cid İspanyolların

- Chanson de Roland Fransızların

- Gılgamış Sümerlerin

- Şinto –Japon

- Firdevsi, Şehname İranlıların

- İgor - Rus
20.
Konusu Türk-İran savaşlarıdır. Alp Er Tunga Destanı’nda da aynı olaylar işlenmiştir. İranlılar bu olayları kendi açılarından yorumlamışlardır. Alp Er Tunga’nın bu eserdeki karşılığı Efrasiyap’tır. Mesnevi tarzında yazılmış olup 60.000 beyitten oluşur.

Yukarıdaki parçada bahsedilen destan aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "E" Şehname
Soru Açıklaması
Şehname İranlı şair Firdevsi tarafından kaleme alınmış doğal bir destandır.
TEST BİTTİ.
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ.

Ünite Özeti

İslamiyet öncesi Türk edebiyatı ve Destan dönemi ile ilgili detaylı testler