logo
TEST-3
1.
Mavi bir gölge uçtu pencereden   -a

Baktım: Âvâre bir küçük kelebek -b

Yaramaz geldi kim bilir nereden  -a

 

Belli yorgundu; bir verimli çiçek  -b

Gibi serpildi lambanın yanına       -c

Bir duman uçtu, gitti titreyerek     -b

 

Yukarıdaki dörtlükte görülen uyak çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Örüşük uyak
Soru Açıklaması
Örüşük kafiye Batı'dan alınmış bir kafiye düzenidir.
2.
Bütün şehir nihayetsiz bir nûr içinde

Kış mehtabı daha parlak, daha lekesiz

Ne buluttan bir ese var, ne bir küçük iz

Gülümsüyor gibi sema sürûr içinde

Yukarıdaki dörtlükte aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Doğru Cevap: "C" Tunç kafiye
Soru Açıklaması
Kafiye düzeni abba olduğu için sarmal uyaktır.

"içinde" sözcüğü rediftir.

nûr ve sürûr sözcüklerinde şapkalı ünlü olduğu için üç ses kabul edilir ve zengin kafiye olarak geçer.

lekesiz ve iz sözcükleri ise iki ses benzerliğinden dolayı tam kafiyedir.

ÖNEMLİ: Tunç kafiye, bir sözcüğün başka bir sözcüğün içinde yer almasıdır. Tunç kafiye zengin kafiye çeşidi olduğu için en az üç ses benzerliğinin olması gerekir. Burada iz kelimesi iki ses olduğu için tunç uyak kabul edilmez.
3.
Türk ulusunun tarihi, şanlı zaferlerle dolu olduğundan Türk edebiyatı epik şiir yönüyle bir hayli zengindir. Türk edebiyatında Oğuz Kağan Destanı’ndan başlayarak, Türk kahramanlarının veya göç maceralarının hikâyelerini anlatan manzumeler vardır.  Divan edebiyatında ve Halk edebiyatında epik şiir türüne örnek olabilecek nazım biçimleri kullanılmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi “epik şiir” türüne örnek olabilecek bir nazım şekli değildir?
Doğru Cevap: "E" Tuyuğ
Soru Açıklaması
4.
Akça kızlar göç eyledi yurdundan
Koç yiğitler deli oldu derdinden
Gün öğle sonu da belin ardından
Saydım altı güzel indi pınara

Yukarıdaki dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru Cevap: "B" İlk iki mısra 6+5 duraklı son iki mısra 4+4+3 duraklıdır.
Soru Açıklaması
yurd-derd-ard: Tam uyak

Şiir sadece 6+5 duraklıdır.

Ulama: Ünsüz harfle biten bir kelimden sonra ünlü ile başlayan bir kelime gelirse ulama olur.

Şiirdeki ulamalar: 

göç eyledi - Gün öğle - belin ardından - Saydım altı - güzel indi

Güzelleme: Aşk ve doğa konusunu işleyen koşmalardır. Bu şiir de 11'li hece ölçüsüyle yazılmış ve aşk konusu işlenmiştir.
5.
I. Yazılışları, anlamları ve görevleri aynı olan ek, kelime ve kelime gruplarına ---- denir.

II. Dizelerde hece sayısına ya da hecelerin uzun, kısa (açık-kapalı) oluşuna dayanan ve nazımda dış ahengi sağlayan öğeye ------ denir.

III. Edebiyatımızda parmak hesabı diye adlandırılan ölçüye ------ denir.

IV. Ünsüzle biten sözcükten sonra ünlü ile başlayan bir sözcük geldiğinde, bu iki sesin birleşip kaynaşmasına ------ denir.

Yukarıda numaralanmış yerlerde belirtilen boşluklara aşağıdakilerden hangisi getirilemez?
Doğru Cevap: "D" Kafiye
Soru Açıklaması
I. Redif

II. Ölçü (Vezin)

III. Hece ölçüsü

IV. Ulama
6.
Acıklı ve üzüntü verici olayları konu edinen şiirlerdir. Manzum olarak yazılan tiyatrolarda söz konusudur. İnsanın gözünün önünde acıklı, korkunç bir olay adeta canlandırılır. Tiyatroda trajedi ve komedi olmak üzere ikiye ayrılır. Daha sonra dramın eklenmesiyle üç türe çıkmıştır. Edebiyatımızdan Abdülhak Hamid, Faruk Nafiz Çamlıbel, Necip Fazıl Kısakürek bu şiir türünün başarılı örneklerini ortaya koymuşlardır.

Yukarıdaki parçada sözü edilen şiir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Dramatik Şiir
Soru Açıklaması
7.
Ey Seyfi, bezgin sesin

Bilseler ne haldesin

Ey sevda bekleyenler

Ondan ümidi kesin

Yukarıdaki dörtlükte görülen uyak çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "E" Mani tipi uyak
Soru Açıklaması
8.
Arı, yeşil, mavi renk renk

Çiçekler açmış ovada

Kelebekler benek benek

Dolaşıyorlar arada

 

I. Tekrir sanatına başvurulmuştur.

II. Mani tipi uyak kullanılmıştır.

III. Yarım kafiye kullanılmıştır.

IV. Pastoral şiir türüdür.

V. 8’li hece ölçüsü kullanılmıştır.

Yukarıdaki dörtlük için numaralanmış bilgilerden hangisi söylenemez?
Doğru Cevap: "B" II.
Soru Açıklaması
Tekrir, tekrarlama sanatıdır.

Mani tipi uyak aaxa şeklindedir. Bu şiirde abab yani çapraz uyak kullanılmıştır.
9.
Öğretici, bilgi verici şiirdir. Bir şeyler öğretmek veya bilgi vermek amacıyla yazılan şiirlerdir. Bu şiirlerde duygu ve hislerden çok, fikir ağır basar. Herhangi bir konuyu öğretmek amacıyla yazılır. Duygu yönü az olduğundan kuru bir anlatımı vardır. Kafiye ve ölçülerinden dolayı akılda kolay kaldığından, bilgiler bu yönde verilir. Fabllar, manzum hikâyeler didaktik özellik gösterir.
Tevfik Fikret’in ve Mehmet Akif’in manzum hikâyeleri bu şiir türünün güzel örnekleri arasındadır.

Yukarıdaki parçada sözü edilen şiir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "E" Didaktik Şiir
Soru Açıklaması
Didaktik, öğretici demektir.

Pastoral doğayı, lirik duyguları, epik kahramanlıkları, dramatik ise karşılıklı konuşmaları ele alan şiir türleridir.
10.
Boş geçmeyelim gel bu çağları

Dolaşalım sahraları, dağları

Bir gün gazel döker ömrün yaprağı

Eser sam yelleri dal yârelenir

Yukarıdaki şiirde kullanılan kafiye türü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "A" Yarım kafiye
Soru Açıklaması
Sözcüklerin son sesi olan -ı sesi ilk iki dizede belirtme hali, üçüncü dizede ise iyelik eki olarak kullanıldığı için bu eki kafiye olarak almamız gerekmektedir. Bundan dolayı da bir ses benzeştiği için yarım uyak vardır.
logo
TEST-3
11.
Her şey yerli yerinde; havuz başında servi,

Bir dolap gıcırdıyor uzaklarda durmadan,

Eşya aksetmiş gibi tılsımlı bir uykudan,

Sarmaşıklar ve böcek sesleri sarmış evi

Yukarıdaki dörtlükte görülen uyak çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "C" Sarmal uyak
Soru Açıklaması
12.
Benden selam eylen Bolu Beyi'ne
Göndersin Ayvaz'ı göresim geldi
Muhabbeti düştü gönlüm evine
Göndersin Ayvaz'ı göresim geldi

Yukarıdaki dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru Cevap: "E" Bir şiirin son dörtlüğüdür.
Soru Açıklaması
Bir şiirin son dörtlüğü olması için şairin mahlası ya da adı geçmelidir.
13.
Gözüm kaldı şu kaplanın postunda
Azrail de can almanın kastında
Döne döne teneşirin üstünde
Yunmayınca gönül yardan ayrılmaz

Yukarıdaki dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Doğru Cevap: "C" Düz kafiye kullanılmıştır.
Soru Açıklaması
11'li hece ölçüsü kullanılmıştır.

kast-post-üst sözcüklerinde -st ile tam uyak kullanılmıştır.

Son dörtlük olması için şairin adı geçmelidir.

Varsağı olması için bre, hey, be hey gibi ünlemler kullanılmalıdır.
14.
Âlemde bir devir dönüyor amma
Devr-i İngiliz mi Frenk mi bilmem
Halli kolay değil, pek güç muamma
Zâlim zulmü göğe direk mi bilmem

Yukarıdaki dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru Cevap: "D" II. ve IV. dizelerde tam kafiye kullanılmıştır.
Soru Açıklaması
Frenk          mi bilmem (Redif)

dire          mi bilmem (Redif)

-k sesi ile yarım uyak yapılmıştır.
15.
Ben âşıkım el göğüste yüz yerde

Gel efendim del sînemi yüz yerde

Yaralarım göz göz oldu yüz yerde

Demem yaram ne yaradır o yâra

Yukarıdaki şiirde kullanılan kafiye türü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Cinaslı kafiye
Soru Açıklaması
16.
Aşağıdakilerden hangisi “didaktik şiir” özellikleri taşıyan eserlerden biri değildir?
Doğru Cevap: "C" Vesiletü’n Necat
Soru Açıklaması
Vesiletü’n Necat, Süleyman Çelebi tarafından Hz. Muhammed için yazılan ve Peygamber'imizin özelliklerini anlatan lirik bir naattır.
17.
Dinleyin dostlarım başa geleni

Ekmek çama çıktı tuz firar etti

Artık siz düşünün geri kalanı

Çoğu bekliyorduk az firar etti

Yukarıdaki dörtlükte aşağıdaki şiir türlerinden hangisine özgü nitelikler ağır basmaktadır?
Doğru Cevap: "A" Satirik Şiir
Soru Açıklaması
18.
Yıldırım’ı Timurleng’i şaşıran

Döğüştürüp bir birine düşüren

Zehir verip ciğerini pişiren

Azaplı Köyü’nün bozuk yol derdi

Yukarıdaki dörtlükte aşağıdaki şiir türlerinden hangilerinin özellikleri ağır basmaktadır?
Doğru Cevap: "C" Satirik – Epik
Soru Açıklaması
19.
Kır ve çoban yaşamını, doğa güzelliklerini anlatan şiirlere denir. Süsten, sözcük oyunlarından, yapmacıktan ve gösterişten uzak bir anlatımla kır yaşamının ve doğanın güzelliği, çobanların kaygısız ve sağlıklı yaşamının anlatıldığı şiirlerdir.

Yukarıdaki parçada sözü edilen şiir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "B" Pastoral Şiir
Soru Açıklaması
20.
Günde beş on kere yıkar sererdi

Gece anam gündüz babam giyerdi

Satayıdım üç beş kuruş ederdi

Yakası yeni yırtık gömlek nic’oldu

Yukarıdaki dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru Cevap: "A" Kafiye ve redif kullanılmıştır.
Soru Açıklaması
Kafiye kullanılmamış, ancak redif kullanılmıştır.
TEST BİTTİ.
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ.

Ünite Özeti

Türk dili ve edebiyatı şiir ünitesi test soruları