logo
TEST - 1
1.
Sarardı gül benzim soldu diyerek

Hasret kıyamete kaldı diyerek

Hani Ruhsati de noldu diyerek

Arayıp da buluşunu sevdiğim

Yukarıdaki dörtlük için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Doğru Cevap: "E" Redife yer verilmemiştir.
Soru Açıklaması
-du diyerek rediftir.
2.
Her kim bana ağyar ise

Hak Tanrı yar olsun ona

Her kancuru varır ise

Bağ u bahar olsun ona.

Yukarıdaki dörtlükte II. ve IV. dizelerde kullanılan kafiye aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "B" Tam uyak
Soru Açıklaması
y-ar

bah-ar     -ar: Tam uyak

olsun ona: redif
3.
Kabrimi kimse ziyaret etmesin Allah için

Gelmesin reddeylerim billahi öz kardaşımı

Gözlerim ebna-yı âdemden o rütbe yıldı kim

İstemem ben Fatiha, tek çalmasınlar taşımı

Dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru Cevap: "D" Sarmal kafiye kullanılmıştır.
Soru Açıklaması
Çapraz kafiye kullanılmıştır.
4.
I. Dizelerdeki hece sayılarının denkliğine dayanan ölçüye hece ölçüsü denir.

II. Halk arasında parmak hesabı olarak adlandırılmış.

III. Ahmet Yesevi’nin kaleme aldığı Divan-ı Hikmet adlı eserde hece ölçüsünün ilk örnekleri görülür.

IV. Hece ölçüsünün iki temel özelliği vardır: Birincisi, dizelerdeki hecelerin sayıları; ikincisi ise duraktır.

V. Hece ölçüsü; koşuk, koşma, mani ve şarkı gibi nazım biçimlerinde kullanılmıştır.

Yukarıda hece ölçüsü ile ilgili verilen bilgilerden hangileri yanlıştır?
Doğru Cevap: "E" III. ve V.
Soru Açıklaması
III. Hece ölçüsü milli bir ölçüdür. 12. yüzyılda yazılan Divan-ı Hikmet'ten 5 yüzyıl önce de hece ölçüsü kullanılmıştır. Bunun ilk örnekleri de Divan-ı Lügati't Türk adlı eserde yer almaktadır.

V. Şarkı nazım biçimi Türklerin bulduğu ve aruz ölçüsünün kullanıldığı Divan edebiyatı nazım biçimidir.
5.
Biliyorum kolay değil yaşamak;

Ama işte,

Bir ölünün hala yatağı sıcak,

Birinin saati işliyor kolunda.

Yaşamak kolay değil ya kardeşler,

Ölmek de değil;

Kolay değil bu dünyadan ayrılmak

Yukarıdaki şiir hangi edebiyat döneminde yazılmış olabilir?
Doğru Cevap: "E" Cumhuriyet edebiyatı
Soru Açıklaması
6.
Bende yalnız üşümüş bir kurşun ürpermesi var

Mevsimin çizdiği cennette bir ıssızlık var

Dinmiş denizin şarkısı, rüzgâr uyumakta

Hâlâ sesimiz dalgalanır yamaçta

 

I. Serbest ölçüyle yazılmıştır.

II. Düz kafiye kullanılmıştır.

III. Redife yer verilmiştir.

IV. Kafiye kullanılmıştır.

V. Teşhis sanatına yer verilmiştir.

Yukarıdaki dörtlükten numaralanmış bilgilerden hangisi çıkarılamaz?
Doğru Cevap: "D" IV.
Soru Açıklaması
Kafiye kullanılmamıştır. var kelimesi ve -ta eki rediftir.
7.
I. Biçare gönüller, ne giden son gemidir bu

Hicranlı hayatın ne de son matemidir bu

II. Candan aziz, candan mühim bildim seni

Sığmadın gönlüme, yediye böldüm seni

III. Seven kadınla seven erkeğin visâli gibi

Bütün saâdet olan mevsimin bu hâli gibi

IV. Saksıda incilendi yapraklar senin için

Söylendi gelmez diye uzaklar senin için

V. Yalnız senin gezdiğin bahçede açmaz çiçek,

Kolumuzdan tutarak sen istersen bizi çek.

Yukarıda numaralanmış beyitlerin hangisinde “zengin uyak” kullanılmamıştır?
Doğru Cevap: "E" II. ve IV.
Soru Açıklaması
bil - dim seni

l - düm seni

-l: Yarım kafiye

 

yaprak - lar senin için

uzak - lar senin için

ak: Tam uyak

-lar senin için: Redif
8.
Elin kapısında kul kardaş olan

Burnu sümüklü gözü yaş olan

Bayramdan bayrama bir tıraş olan

Berber dükkanında oğlan beğenmez 

Yukarıdaki dörtlükte aşağıdaki şiir türlerinden hangisine özgü nitelikler ağır basmaktadır?
Doğru Cevap: "A" Satirik Şiir
Soru Açıklaması
Satirik Şiir; eleştiri, tenkit konularını işleyen şiirlerdir. Halk edebiyatında taşlama, Divan edebiyatında ise hicivler bu tarzda yazılmıştır. Halk edebiyatında Seyrani, Divan şiirinde ise Nef'i bu türün üstadlarıdır.
9.
Feymani içinde kötü his tutma

Sadık dosta darılıp da küs tutma

Altın isen altınlık yap pas tutma

Sonra çar çamura karılmayasın

Yukarıdaki dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru Cevap: "B" Anonim halk edebiyatı ürünüdür.
Soru Açıklaması
Şiirin Feymani tarafından yazıldığı ilk kelimeden anlaşılmaktadır. Yazarı bilindiği için bunlar Aşık edebiyatı nazım biçimleridir. Şairin mahlasının geçtiği bu dörtlüğe tapşırma dörtlüğü denir.
10.
Lirik şiirler Türk edebiyatında eskiden “kopuz” denen bir tür saz eşliğinde söylenirdi. Sonraları kopuzun yerini “saz” ve “bağlama” almıştır. Özellikle Karacaoğlan Anadolu’da saz eşliğinde çok güzel lirik şiirler söylemiştir. Bu şiirler günümüze kadar ulaşmıştır. Türk edebiyatında halk şairlerinin söylediği şiirlerin çoğu lirik şiir olduğu söylenebilir. Bunun yanında lirik şiir olarak kullanılan nazım biçimleri de vardır.

Aşağıdakilerden hangisi “lirik şiir”i konu olarak işleyen nazım biçimlerinden biri değildir?
Doğru Cevap: "E" Rubai
Soru Açıklaması
Rubai, Divan edebiyatında kullanılan bir nazım biçimi olup tek dörtlükten oluşur. Bu nazım biçiminde sosyal olaylar ve felsefi konular işlenir.
logo
TEST - 1
11.
I. Dörtlük

Dadaloğlu der ki belim bükülür
Gözümün gevheri yere dökülür
Yalnız taştan duvar olmaz yıkılır
Koç yiğide emmi dayı il gerek


II. Dörtlük

Hatırlayıp sorar m'ola halimden
Kirpikleri kara, kalem kaşlı yar
Zikri, fikri gitmez benim dilimden
Anadan gülmedik, garip başlı yar.


I. Çapraz kafiye kullanılmıştır.

II. 11’li hece ölçüsü kullanılmıştır.

III. Kafiye ve redif kullanılmıştır.

IV. Şiirlerin son dörtlükleridir.

V. Güzelleme nazım şekliyle yazılmışlardır.

Yukarıda numaralanmış bilgilerden hangileri verilen dörtlüklerin ortak özellikleridir?
Doğru Cevap: "D" IV. ve V.
Soru Açıklaması
IV. Birinci dörtlük şiirin son dörtlüğü, yani tapşırma dörtlüğüdür. Ancak ikinci dörtlük ilk dörtlüktür. Koşmalarda ilk dörtlük abab şeklinde kafiyelenir.

V. Güzelleme, aşk ve doğa konusunu işleyen lirik şiirlerdir. Birinci dörtlük koçaklama, ikinci dörtlük ise güzellemedir.
12.
Aruzu kullanmaya başlayan Türk şairleri büyük bir güçlükle karşılaşmışlardır. Çünkü Türkçenin yapısı Arapça ve Farsçaya benzemiyordu. Türkçede uzun ünlü bulunmaması Türkçe sözcüklerdeki kimi ünlülerin uzatılması sonucunu doğuruyordu. Bununla birlikte Türkler ilk zamanlarda hece ölçüsüne yakın olan kalıpları seçerek işe başlamışlardır. Türkçenin yüzyıllarca direnerek karşı koyduğu aruz, birkaç ünlü Divan şairi dışında, ancak Batı etkisine giren Türk edebiyatıyla beraber bazı şairlerin elinde bir Türk aruzu durumuna gelmiştir.

Yukarıdaki parçadan hareketle aruzun, “Türk aruzu” olmasını sağlayan  şairler hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Doğru Cevap: "A" Tevfik Fikret – Yahya Kemal – Mehmet Akif
Soru Açıklaması
13.
Seni korkutacak geçtiğin yollar

Arkandan gelecek hep ayak sesim

Sarıp vücudunu hayalî kollar

Enseni yakacak sıcak nefesim

Yukarıdaki dörtlüğün kafiye türü ve kafiye düzeni aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Doğru Cevap: "B" Çapraz kafiye – Tam kafiye
Soru Açıklaması
14.
I. Aynı ölçüde ve anlamca birbirine bağlı iki dizeden oluşan nazma ------ denir.

II. Kısa heceleri vezin gereği çekerek uzun hece haline getirmeye ------ denir.

III. Şiir mısralarındaki hecelerin sayı olarak birbirlerine eşitlenmesini esas alan ölçüye ------ denir.

IV. Uyaklı sözcüklerden biri diğerinin içinde yer alıyorsa, böyle uyaklara ------- denir.

V. Başından sonuna kadar aynı vezinde çok dizeli (ikinin üstünde) parçalardan meydana gelen şiirlerin her bir bölümüne ---- denir.

Yukarıda numaralanmış boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
Doğru Cevap: "D" Beyit–İmale–Hece Ölçüsü–Tunç Uyak–Bent
Soru Açıklaması
Beyit–İmale–Hece Ölçüsü–Tunç Uyak–Bent

I. Aynı ölçüde ve anlamca birbirine bağlı iki dizeden oluşan nazma BEYİT denir.

II. Kısa heceleri vezin gereği çekerek uzun hece haline getirmeye İMALE denir.

III. Şiir mısralarındaki hecelerin sayı olarak birbirlerine eşitlenmesini esas alan ölçüye HECE ÖLÇÜSÜ denir.

IV. Uyaklı sözcüklerden biri diğerinin içinde yer alıyorsa, böyle uyaklara TUNÇ UYAK denir.

V. Başından sonuna kadar aynı vezinde çok dizeli (ikinin üstünde) parçalardan meydana gelen şiirlerin her bir bölümüne BENT denir.
15.
Büyük kahramanları ve onların yaptıkları işleri anlatan şiirdir. Bir milletin hayatını yakından ilgilendiren ve etkileyen tarih ve toplum olayları ile ilgili kahramanlıkları dile getiren hikâye şeklindeki şiirlerdir. Divan edebiyatında kasideler, Halk edebiyatında koçaklama, destan, varsağı türleri de bu şiirin özelliklerini gösterir. Tarihimizde birçok olaylar yaşadığımızdan, bu şiir türü yönüyle bir hayli zengin bir edebiyatımız vardır.

Yukarıdaki parçada sözü edilen şiir türü aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "C" Epik Şiir
Soru Açıklaması
Epik şiir kahramanlık konularını işleyen şiirlerdir.
16.
Aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatında kullanılan aruz ölçüsünün özelliklerinden biri değildir?
Doğru Cevap: "C" Aruz veznini ilk bulan ve uygulayanlar İranlılardır. İslamiyetin kabulünden sonra ise Türk edebiyatında kullanılmaya başlanmıştır.
Soru Açıklaması
Aruz ölçüsünü ilk kullananlar Araplardır.
TEST BİTTİ.
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ.

Ünite Özeti

AYT, Türk Dili ve Edebiyat dersi Şiir Bilgisi ünitesi test soruları