logo
TEST - 1
1.
Tanzimat sanatçıları Divan edebiyatını her zaman eleştirdiler. Soyut konuları işliyor diye bu edebiyatı görmezden geldiler. Yeni temalara değindiler. Divan edebiyatındaki temaları işlememeye çalıştılar. Tamamen batıya yönelmeye çalıştılar, ancak Tanzimat şairleri de Divan edebiyatından tamamen kopamadılar. Akıl, vatan, bağımsızlık, hürriyet gibi yeni konuları işlerken, bu konuları gazel, kaside gibi nazım biçimleriyle işlediler.

 

Yukarıdaki parçada yazar, aşağıdaki Tanzimat edebiyatının hangi özelliğinden dolayı onları eleştirmektedir?
Doğru Cevap: "D" Yeni düşünceleri eski biçimlerle ifade etmelerini
Soru Açıklaması
Tanzimat sanatçıları şekil bakımından eski içerik bakımından yenidir. Divan edebiyatını son derece ağır eleştirmelerine rağmen Divan nazım biçimlerini kullanmaya devam etmişlerdir.
2.
(I) Tanzimatçılar edebiyatı halkı eğitmek ve bilinçlendirmek için bir araç olarak gördüler.         (II) Sanatçılar, edebiyatın yanında siyasetle de uğraştılar. (III) Ortaya konulan ürünler taklit olduğu için teknik yönden zayıftır. (IV) Romanlar gerçekçi bir anlayışla yazılmış ve olaylara müdahale edilmemiştir.(V) Roman, öykü, makale, fıkra, tiyatro… gibi türler ilk kez kullanılmıştır.

 

Yukarıdaki numaralanmış bilgilerin hangisinde Tanzimat edebiyatıyla ilgili bir bilgi yanlışlığı vardır?
Doğru Cevap: "D" IV.
Soru Açıklaması
3.
Osmanlı’nın Batı karşısındaki ilk kesin kayıplarının resmi belgesi olan Karlofça Anlaşması Osmanlı Devleti’ndeki yenileşme sürecinin de başlangıcıdır.          Tanzimat ise; ilan edildiği tarihten bir buçuk asır kadar önce başlayıp günümüzde de güncelliğini koruyan, Batı ölçülerine göre değişim zincirinin ortalarındaki halkalardan biri olmaktır.

 

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Fermanı’nın ilanıyla ilgili süreci hazırlayan en önemli etkenlerden biri değildir?
Doğru Cevap: "E" Göçebe yaşamdaki bozulmalar
Soru Açıklaması
4.
Bu edebiyatçıların bir amacı vardı. Yetiştikleri edebi kültürü bırakarak sonradan gördükleri Batı edebiyatı kurallarını kullanmak istediler. İçerik bakımından değişse de bu edebiyat, şekil bakımından eskiye bağlı kaldılar. Dilde sadeleşme yoluna gitmeye çalıştılar, ancak bunu da başaramadılar. Onlar genç yaşta öğrendikleriyle sonradan öğrendikleri arasında bocalayıp durdular.

 

Yukarıda “onlar” diye bahsedilen edebi dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "C" Tanzimat edebiyatı
Soru Açıklaması
5.
Adını II. Mahmut’un koyduğu ilk Türkçe gazetedir (1831). Resmi gazete olma özelliği taşıyan bu gazetede; genelde devletin, padişahın resmi bildirileri, iç ve dış haberler, askeri konular ve resmi konulardaki açıklamalar yer almıştır.

 

Yukarıda açıklaması verilen gazete aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "B" Takvim-i Vakayi
Soru Açıklaması
6.
---- ve ----, Batı’ya ait edebi türlerdendir ve Tanzimat Dönemine kadar Türk edebiyatında Batılı anlamda bu türler yoktur; ancak bu türlerin karşılığı olarak edebiyatımızda mesneviler ve halk hikayeleri vardır. Mesnevilerde işlenen aşk hikayeleri uzundur ve bunlar aydınlara yöneliktir. Halk ise Köroğlu, Ferhat ile Şirin, Kerem ile Aslı gibi halk hikayelerine yönelmiştir.

 

Yukarıda boş bırakılan yerler aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
Doğru Cevap: "B" Roman – Öykü
Soru Açıklaması
7.
Tanzimat döneminin edebi hareketleri kendiliğinden doğmuştur; onu çevre ve ihtiyaçlar doğurmuştur. Nasıl toplumsal ve siyasi bünyemiz değişiyor, Avrupalılaşıyorsa, bu hareket de edebiyatımızın bir Avrupalılaşma belirtisidir. Toplumsal yaşamımızdaki değişim ve gelişim bu dönemle başlar. Bu değişim ve gelişimde Batı’nın, Avrupa’nın büyük etkisi vardır. Divan edebiyatının yüzyıllar boyu süren sıkı kurallara bağlı yapısı bu dönemde çözülmeye başlar. Bu dönemden sonra toplumda oluşan orta tabaka, yavaş yavaş kendi edebiyatını da oluşturmaya başlar. Dil, artık Divan edebiyatının seçkinlere hitap eden ağır dili olmaktan çıkmış; orta tabakanın günlük konuşma diline yakın bir dil haline gelmiştir. Tanzimat edebiyatıyla yeni bir duyuş tarzı, düşünüş ve anlatış tarzı gelmiştir. Batı düşünüş tarzı Tanzimat’la yurda yayılmış ve topluma ulaşmada bir araç olarak görülmüştür. Roman, deneme, tiyatro gibi yeni türler denenmiştir.bu edebiyat toplumcu bir yapıya sahiptir. Doğrunun ve iyinin peşinde olan bu edebiyatta toplumu uyandırıp yüceltmek amaçlanır.

 

Yukarıdaki parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Doğru Cevap: "E" Dönemin siyasi baskısına fazla direnemeyen bu edebiyat zamanla önemini kaybetmiştir.
Soru Açıklaması
8.
Batı etkisindeki Türk edebiyatının kurucusu, ilk bilinçli temsilcisi ve yeniliğin öncüsüdür. Bir kısım fikirleri edebiyatımıza ilk getiren, kurduğu gazetelerde bu fikirleri yayarak yeni edebiyatın temellerini atan odur.  Fransız düşünür Aguste Comte’un etkisinde kalan sanatçı akıl, adalet gibi kavramlara değer vermiştir.

 

Yukarıdaki parçada sözü edilen Tanzimat sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "A" İbrahim Şinasi
Soru Açıklaması
9.
Gezi yazısının edebiyatımızdaki ilk örnekleri “seyahatnamelerdir. Ancak asıl gezi yazıları, Batılılaşma süreciyle birlikte Avrupa’ya, özellikle Fransa’ya, giden sanatçı ve aydınlarımız Avrupa şehirleriyle ilgili yazdıklarıdır. Tanzimat Dönemi sanatçıları, devlet adamları kimlikleriyle ya da zorunlu olarak yurtdışına çıkmışlar ve bu gezilerini kaleme almışlardır. Bu dönem Ahmet Mithat Efendi’nin yazdığı ------ eser bu türün Tanzimat Dönemindeki en önemli eserlerinden biridir.

 

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?
Doğru Cevap: "B" Avrupa’da Bir Cevelan
Soru Açıklaması
10.
Tanzimat Fermanı’nın oluşumunda ve ilan edilmesinde en önemli rolü üstelen kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "C" Mustafa Reşit Paşa
Soru Açıklaması
logo
TEST - 1
11.
Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi’nde öğretici metinler kaleme alan yazarların ortak amaçlarından biri değildir?
Doğru Cevap: "E" Toplumda yeni bir sanat zevki oluşturmak
Soru Açıklaması
12.
Tanzimat edebiyatında birçok tür edebiyatımıza girmiştir. Tiyatro’da Şair Evlenmesi, Eleştiri de Tahrib-i Harabat, İlk öykü olarak da Letaif-i Rivâyât adlı eserler kaleme alınmıştır. Divan edebiyatındaki mesnevinin karşılığı olarak kullanılan romanın edebiyatımızdaki ilk örneği ise, Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat’tır.

 

Yukarıdaki parçada eseri söylenmeyen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "D" Recaizade Mahmut Ekrem
Soru Açıklaması
13.
Tanzimat sanatçılarının yazdığı romanlar sağlam bir temel üzerine kurulamamıştır. Amaç kısa yoldan halkı bilgilendirmektir. Bu yüzden tasvirler ön plana çıkar. Bunun yanında romanlarda işlenen olay birden kesilerek halk, bilgilendirilmeye çalışılır. İyi kötü, doğru yanlış gibi kavramlar keskin bir şekilde birbirinden ayrılır. Güzel özelliklere sahip kahramanlar el üstünde tutulurken, kötü davranışa sahip karakterler yerden yere vurulur. Türk edebiyatındaki ilk örnekler olmaları açısından önemli olan bu romanlarda, romantizm akımının büyük etkileri görülmektedir. Bu duyguyu oluşturmak için abartılı tasvirlere başvurulmuştur. Ancak bu eserlerde yapılan tasvirler, kültür araştırmacıları için günümüzde iyi bir kaynak oluşturmaktadır.

 

Yukarıdaki parçada aşağıdaki Tanzimat edebiyatının özelliklerinden hangisi çıkarılamaz?
Doğru Cevap: "A" Romanlarda tesadüflere sıkça yer verilmiştir.
Soru Açıklaması
14.
Ziya Paşa ile benzer düşüncelere sahip olmasına rağmen Ziya Paşa’nın fikirlerinde sabit kalmaması sonucunda onu ağır bir şekilde eleştirmiştir. Ziya Paşa “Şiir ve İnşa” makalesini yazarken onu desteklemiş; ancak Harabat adlı antolojisinin ön sözünde Divan edebiyatının asıl edebiyatımız olduğunu söylemesi sanatçı tarafından ağır bir eleştiri bombardımanına tutulmuş, art arda yayınladığı Tahrib-i Harabat ve Takip adlı eleştirilerinde Ziya Paşa’yı ağır bir şekilde eleştirmiştir.

 

Yukarıdaki parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: "B" Namık Kemal
Soru Açıklaması
15.
I. Yazılan ilk yerli tiyatro – Şair Evlenmesi

II. Sahnelenen ilk tiyatro – Vatan yahut Silistre

III. İlk manzum tiyatro – Eşber

IV. İlk Antoloji – Harabat

 

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi, yukarıda verilen “ilk”lerden birine sahip değildir?
Doğru Cevap: "D" Recaizade Mahmut Ekrem
Soru Açıklaması
I. Yazılan ilk yerli tiyatro – Şair Evlenmesi - Şinasi

II. Sahnelenen ilk tiyatro – Vatan yahut Silistre - Namık Kemal

III. İlk manzum tiyatro – Eşber - Abdülhak Hamit Tarhan

IV. İlk Antoloji – Harabat - Ziya Paşa
16.
Aşağıdakilerden hangisi sadece Tanzimat romanlarından oluşmaktadır?
Doğru Cevap: "C" Sergüzeşt – Araba Sevdası – İntibah
Soru Açıklaması
17.
Aşağıdaki Tanzimat sanatçılarından hangisi “Romantizm” akımından etkilenmemiştir?
Doğru Cevap: "E" Ahmet Vefik Paşa
Soru Açıklaması
18.
Tanzimat ikinci dönem sanatçılarını sanat anlayışını şekillenmesini sağlayan birçok etken vardır.

 

Aşağıdakilerden hangisi bu etkenlerden biri değildir?
Doğru Cevap: "E" Tevfik Fikret gibi sanatçıların yazdığı şiirlerin bu dönemdeki sanatçılara yol göstermesi
Soru Açıklaması
19.
Namık Kemal, Paris’te bulunduğu sürede yazdığı bir mektupta, tiyatronun bir ahlak ve lisan mektebi olduğunu belirtmiştir. Ona göre tiyatro, seçkin bir topluluğa belli düşünceleri aşılamak için, en faydalı eğlence idi. Ancak tiyatroları teknik açıdan kusurluydu. Tiyatro eserlerinin en kuvvetli olanı, olayın geliştirilmesi ve karakterlerin çok canlı olarak verilebilmesi bakımından, yazarın en başarılı eseri ----- adlı tiyatrosudur.

 

Yukarıdaki parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Doğru Cevap: "B" Gülnihal
Soru Açıklaması
20.
Türk edebiyatındaki ilk tezli roman örneği olan Zehra adlı romanın teması kıskançlıktır. Babası tarafından Suphi ile evlendirilen Zehra’nın kocasını çok kıskanması üzerine gelişen romanda, kıskançlığın insanın üzerinde oluşturduğu psikolojik bunalımın etkileri anlatılır. Bu bakımından psikolojik roman denemesi de denilebilecek bu romanda olaylar tüm gerçekçiliğiyle verilmeye çalışılmıştır.

 

Yukarıdaki parçada sözü edilen eser aşağıdaki sanatçılardan hangisine aittir?
Doğru Cevap: "D" Nabizade Nazım
Soru Açıklaması
TEST BİTTİ.
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ.

Ünite Özeti

Tanzimat edebiyatı ile ilgili test soruları bulunmaktadır. Tanzimat sanatçıları ve edebi ürünlerle ilgili detaylı test sorularınız buradan çözebilirsiniz.